Tính giá xuất kho FIFO và bình quân gia quyền từ sổ nhập xuất thực tế
Công cụ tính giá xuất kho FIFO (nhập trước xuất trước) dành cho sinh viên kế toán đang làm bài tập và chủ cửa hàng nhỏ tự theo dõi kho. Bạn nhập tồn đầu kỳ cùng các lần nhập, xuất theo ngày, công cụ tính ngay giá vốn hàng xuất và giá trị tồn cuối kỳ theo ba phương pháp: FIFO, bình quân gia quyền liên hoàn (sau mỗi lần nhập) và bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ, đặt cạnh nhau để so sánh. Với FIFO, mỗi lần xuất đều ghi rõ lấy bao nhiêu từ lô nào, đúng như cách giáo trình trình bày lời giải.
Tính năng nổi bật
- Nhập tồn đầu kỳ và sổ nhập xuất theo từng dòng: ngày, loại nhập hoặc xuất, số lượng, đơn giá nhập, diễn giải
- Tính song song ba phương pháp: nhập trước xuất trước (FIFO), bình quân gia quyền liên hoàn sau mỗi lần nhập, bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ
- FIFO hiển thị chi tiết từng lần xuất lấy bao nhiêu từ lô tồn đầu kỳ hay lô nhập ngày nào, kèm danh sách các lô còn lại cuối kỳ
- Sổ chi tiết vật tư, hàng hóa dạng Nhập, Xuất, Tồn cho từng phương pháp, có đơn giá bình quân mới sau mỗi lần nhập
- Chặn lần xuất vượt số tồn tại thời điểm đó và báo rõ dòng nào, ngày nào, tồn còn bao nhiêu
- Nhận số lượng có phần lẻ (12,5 kg, 0,75 m3) và cách gõ số kiểu Việt Nam 20.000 hoặc 20000
- Nhập sổ từ file Excel theo mẫu, xuất Excel gồm dữ liệu nhập, sổ chi tiết ba phương pháp và bảng so sánh
- Quy tắc làm tròn tới đồng được ghi rõ, tồn cuối kỳ luôn khớp công thức tồn đầu cộng nhập trừ xuất
Vì sao nên tính giá xuất kho bằng cả ba phương pháp cùng lúc
Cùng một sổ nhập xuất nhưng mỗi phương pháp tính giá cho ra giá vốn hàng bán khác nhau, kéo theo lợi nhuận gộp và giá trị hàng tồn kho trên báo cáo khác nhau. Khi giá nhập tăng dần, FIFO đẩy những lô rẻ nhập trước ra giá vốn, nên giá vốn thấp hơn và tồn kho cuối kỳ phản ánh sát giá mua gần nhất; bình quân gia quyền thì san đều giá cũ và giá mới. Sinh viên kế toán thường phải giải cùng một đề bài theo nhiều phương pháp và rất dễ nhầm khi cộng trừ tay qua nhiều lô. Chủ cửa hàng nhỏ thì cần chọn một phương pháp để áp dụng nhất quán, và muốn thấy trước với dữ liệu thật của mình mỗi cách cho ra kết quả chênh nhau bao nhiêu. Công cụ này làm phần cộng trừ nhân chia, còn bạn tập trung vào việc hiểu và kiểm tra lời giải.
Lợi ích khi sử dụng
- Kiểm tra lời giải bài tập kế toán hàng tồn kho nhanh, thấy từng bước chứ không chỉ con số cuối
- Chủ cửa hàng thấy ngay chênh lệch giá vốn giữa các phương pháp với chính dữ liệu kho của mình
- Không bao giờ xuất âm kho mà không biết, công cụ chỉ ra đúng dòng gây lỗi
- Làm tròn nhất quán, tồn cuối kỳ khớp tới từng đồng với tồn đầu cộng nhập trừ xuất
- Dữ liệu tính ngay trên trình duyệt, lưu lại trên máy bạn cho lần mở sau, không gửi lên máy chủ
Cách tính giá xuất kho theo FIFO và bình quân gia quyền
- 1Nhập tồn đầu kỳ gồm ngày đầu kỳ, số lượng và đơn giá. Nếu đầu kỳ không có hàng thì để trống số lượng.
- 2Thêm từng dòng nhập kho với ngày, số lượng và đơn giá nhập. Đơn giá nhập nên là giá gốc đã gồm chi phí mua, không gồm thuế GTGT được khấu trừ.
- 3Thêm từng dòng xuất kho với ngày và số lượng. Dòng xuất không cần đơn giá vì đó chính là thứ công cụ tính ra.
- 4Giữ các dòng theo đúng thứ tự phát sinh. Nếu nhập lộn xộn, bấm Sắp xếp theo ngày; các dòng cùng ngày giữ nguyên thứ tự bạn nhập.
- 5Xem bảng so sánh ba phương pháp, sau đó chọn từng phương pháp để đọc sổ chi tiết, trong đó FIFO ghi rõ mỗi lần xuất lấy từ lô nào.
- 6Bấm Xuất Excel để lưu sổ chi tiết cả ba phương pháp, hoặc Tải file mẫu nếu muốn soạn sổ trong Excel rồi nhập lại.
Phương pháp FIFO là gì và tính giá xuất kho FIFO như thế nào
FIFO, viết tắt của First In First Out, là phương pháp nhập trước xuất trước: giả định lô hàng nhập vào kho trước sẽ được xuất ra trước. Khi có một lần xuất, bạn lấy hết lô cũ nhất còn trong kho (thường là tồn đầu kỳ), nếu chưa đủ thì lấy tiếp lô nhập kế tiếp, cứ thế cho tới khi đủ số lượng cần xuất. Giá trị xuất bằng tổng số lượng lấy từ mỗi lô nhân với đơn giá của đúng lô đó. Vì vậy một lần xuất có thể mang nhiều đơn giá khác nhau, và phần hàng còn lại cuối kỳ luôn là các lô nhập gần nhất. Điểm mạnh của FIFO là giá trị tồn kho cuối kỳ sát với giá mua hiện hành; điểm cần lưu ý là khi giá nhập tăng, giá vốn hàng bán được tính theo giá cũ thấp hơn nên lợi nhuận gộp trên sổ trông cao hơn. Trong công cụ, mỗi dòng xuất ở sổ FIFO có danh sách lấy từ lô nào, bao nhiêu, đơn giá bao nhiêu, đúng với cách trình bày lời giải trong giáo trình.
Bình quân gia quyền liên hoàn và bình quân cả kỳ dự trữ khác nhau thế nào
Cả hai đều lấy giá trị hàng chia cho số lượng hàng để ra một đơn giá bình quân, chỉ khác thời điểm tính. Bình quân liên hoàn, còn gọi là bình quân sau mỗi lần nhập, tính lại đơn giá ngay sau mỗi lần nhập: đơn giá mới bằng giá trị tồn hiện có cộng giá trị lô vừa nhập, chia cho số lượng tồn cộng số lượng vừa nhập. Các lần xuất sau đó dùng đơn giá này cho tới lần nhập kế tiếp. Cách này phản ánh giá kịp thời nhưng phải tính nhiều lần, phù hợp khi theo dõi bằng phần mềm. Bình quân cả kỳ dự trữ chỉ tính một đơn giá cho cả kỳ: tổng giá trị tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ chia cho tổng số lượng tồn đầu và nhập trong kỳ. Cách này đơn giản, nhưng phải đợi hết kỳ mới biết giá xuất, nên trong kỳ chỉ theo dõi được số lượng. Đó là lý do sổ bình quân cả kỳ trong công cụ chỉ hiện giá trị tồn ở đầu kỳ và cuối kỳ.
Ví dụ tính giá xuất kho có lời giải từng bước
Đề bài: đầu tháng 3 tồn 1.000 kg, đơn giá 20.000 đ/kg. Ngày 5/3 nhập 2.000 kg giá 21.000 đ/kg. Ngày 10/3 xuất 2.500 kg. Ngày 15/3 nhập 1.500 kg giá 22.000 đ/kg. Ngày 20/3 xuất 1.800 kg. Tổng giá trị tồn đầu và nhập trong kỳ là 95.000.000 đ cho 4.500 kg. Theo FIFO, lần xuất ngày 10/3 lấy toàn bộ 1.000 kg tồn đầu (20.000.000 đ) và 1.500 kg của lô ngày 5/3 (31.500.000 đ), cộng 51.500.000 đ. Lần xuất ngày 20/3 lấy 500 kg còn lại của lô ngày 5/3 (10.500.000 đ) và 1.300 kg của lô ngày 15/3 (28.600.000 đ), cộng 39.100.000 đ. Giá vốn cả kỳ 90.600.000 đ, tồn cuối 200 kg thuộc lô ngày 15/3 trị giá 4.400.000 đ. Theo bình quân liên hoàn, sau ngày 5/3 đơn giá là 62.000.000 đ chia 3.000 kg, khoảng 20.666,67 đ/kg, xuất ngày 10/3 được 51.666.667 đ; sau ngày 15/3 đơn giá khoảng 21.666,67 đ/kg, xuất ngày 20/3 được 39.000.000 đ; giá vốn 90.666.667 đ, tồn cuối 4.333.333 đ. Theo bình quân cả kỳ, đơn giá là 95.000.000 chia 4.500, khoảng 21.111,11 đ/kg, giá vốn 90.777.778 đ, tồn cuối 4.222.222 đ. Bấm Nạp ví dụ trong công cụ để xem đầy đủ sổ chi tiết của đề bài này.
Quy tắc làm tròn công cụ đang dùng
Kế toán Việt Nam ghi sổ bằng đồng, nên phải làm tròn ở đâu đó, và mỗi nơi làm tròn một kiểu sẽ cho ra vài đồng chênh lệch. Công cụ này áp dụng một quy tắc thống nhất: thành tiền của mỗi lần nhập và mỗi lần xuất làm tròn tới đồng, từ 0,5 đồng trở lên làm tròn lên; đơn giá bình quân được giữ nguyên phần lẻ khi nhân với số lượng, chỉ hiển thị hai chữ số thập phân cho dễ đọc. Lần xuất nào làm số lượng tồn về 0 thì lấy đúng toàn bộ giá trị còn lại trên sổ, để kho hết hàng thì giá trị cũng về 0 chứ không còn vài đồng lẻ. Với bình quân cả kỳ, nếu cuối kỳ hết hàng thì lần xuất cuối cùng nhận phần chênh lệch làm tròn. Nếu giáo trình hoặc đơn vị bạn làm tròn đơn giá bình quân tới đồng trước khi nhân, kết quả có thể lệch vài đồng đến vài chục đồng so với công cụ; đó là khác biệt về quy ước, không phải sai phép tính.
Vì sao không có phương pháp LIFO (nhập sau xuất trước)
Nhiều giáo trình cũ vẫn giới thiệu phương pháp nhập sau xuất trước, LIFO, trong đó lô nhập gần nhất được xuất ra trước. Tuy nhiên chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm Thông tư 200/2014/TT-BTC đã bỏ phương pháp này, nên doanh nghiệp áp dụng chế độ hiện hành không dùng LIFO để tính giá hàng xuất kho. Công cụ vì vậy chỉ tính các phương pháp đang được dùng phổ biến là FIFO và hai biến thể bình quân gia quyền. Phương pháp thực tế đích danh, tức theo dõi từng lô hàng cụ thể và xuất lô nào tính giá lô đó, cũng không có trong công cụ vì nó đòi hỏi chỉ định lô cho từng lần xuất, thường chỉ dùng với hàng giá trị lớn, nhận diện được từng chiếc. Nếu bạn cần đối chiếu quy định cụ thể cho loại hình doanh nghiệp của mình, hãy tham khảo văn bản gốc hoặc hỏi kế toán phụ trách.
Chọn phương pháp nào cho cửa hàng nhỏ
Không có phương pháp nào đúng hơn về mặt tính toán, chỉ có phương pháp phù hợp hơn với cách bạn quản lý hàng. Hàng có hạn sử dụng như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc thường được bán theo thứ tự lô cũ trước lô mới, nên FIFO phản ánh sát dòng hàng thực tế. Hàng đồng nhất, trộn lẫn trong kho không phân biệt được lô, như vật liệu xây dựng rời, gạo, xăng dầu, hợp với bình quân gia quyền. Nếu ghi sổ bằng tay hoặc Excel và chỉ cần số liệu cuối tháng, bình quân cả kỳ đỡ công nhất; nếu dùng phần mềm bán hàng và muốn biết lãi gộp ngay sau mỗi đơn, bình quân liên hoàn hoặc FIFO phù hợp hơn. Điều quan trọng là đã chọn thì áp dụng nhất quán trong suốt kỳ kế toán, không đổi qua lại để làm đẹp lợi nhuận. Hãy nhập dữ liệu một tháng thật của cửa hàng vào công cụ để thấy chênh lệch giữa các cách, rồi trao đổi với kế toán trước khi quyết định.
Giá trị tồn kho giữa kỳ theo bình quân cả kỳ có thể âm
Một chi tiết hay gây thắc mắc khi làm bài: với bình quân cả kỳ dự trữ, nếu tính giá trị tồn tại một thời điểm giữa kỳ bằng cách lấy tồn đầu cộng nhập tới thời điểm đó trừ số đã xuất nhân đơn giá cả kỳ, con số có thể vô lý, thậm chí âm. Ví dụ đầu kỳ không có hàng, nhập 10 cái giá 10 đồng, xuất hết 10 cái, sau đó nhập tiếp 10 cái giá 30 đồng. Đơn giá cả kỳ là 20 đồng, nên lần xuất đầu tiên được tính 200 đồng, trong khi lúc đó kho chỉ có hàng trị giá 100 đồng. Điều này không sai, vì bình quân cả kỳ vốn chỉ có ý nghĩa ở cuối kỳ, khi mọi lần nhập đã được gộp lại. Công cụ vẫn theo dõi số lượng tồn theo từng dòng để chặn xuất âm kho, nhưng không hiển thị giá trị tồn giữa kỳ cho phương pháp này.
Nhập sổ từ Excel và những giới hạn cần biết
File Excel cần các cột theo thứ tự Ngày, Loại, Số lượng, Đơn giá, Diễn giải; dòng đầu có thể là tiêu đề. Cột Loại chấp nhận Nhập, Xuất, hoặc Tồn đầu cho dòng tồn đầu kỳ, gõ có dấu hay không dấu đều được. Ngày có thể là ô ngày của Excel hoặc chữ dạng 05/03/2026. Công cụ chỉ đọc trang tính đầu tiên, bỏ qua các hàng không nhận ra và báo lại số hàng bị bỏ qua. Công cụ theo dõi một mã hàng mỗi lần tính; nếu kho có nhiều mặt hàng, hãy lọc từng mã hàng rồi tính riêng. Chi phí mua hàng phát sinh sau, hàng mua trả lại, hàng bán bị trả lại hay điều chỉnh giảm giá chưa được xử lý tự động; bạn cần tự quy đổi vào đơn giá nhập hoặc thêm dòng tương ứng. Kết quả phục vụ học tập và kiểm tra nhanh, không thay thế phần mềm kế toán hay ý kiến của kế toán viên.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tính giá xuất kho FIFO khác gì bình quân gia quyền?
FIFO giả định hàng nhập trước xuất trước, nên mỗi lần xuất lấy giá của lô cũ nhất còn trong kho và có thể mang nhiều đơn giá. Bình quân gia quyền gộp tất cả hàng lại thành một đơn giá trung bình rồi nhân với số lượng xuất. Khi giá nhập tăng dần, FIFO cho giá vốn thấp hơn và tồn kho cao hơn bình quân.
Bình quân liên hoàn và bình quân sau mỗi lần nhập có phải là một?
Đúng, đây là hai tên gọi của cùng một phương pháp: đơn giá bình quân được tính lại ngay sau mỗi lần nhập kho, các lần xuất sau đó dùng đơn giá mới nhất cho tới lần nhập kế tiếp.
Tại sao kết quả của tôi lệch vài đồng so với đáp án trong sách?
Thường do khác quy tắc làm tròn. Công cụ giữ nguyên phần lẻ của đơn giá bình quân khi nhân và chỉ làm tròn thành tiền tới đồng. Nhiều sách làm tròn đơn giá tới đồng trước rồi mới nhân, nên có thể lệch vài đồng đến vài chục đồng. Các con số của FIFO với đơn giá chẵn thì không bị lệch.
Công cụ báo lỗi xuất vượt tồn kho, tôi phải làm gì?
Kiểm tra dòng được nêu trong thông báo: số lượng xuất có gõ nhầm không, và dòng nhập kho cần cho lần xuất đó có đứng phía trên nó không. Nếu các dòng lộn xộn ngày, bấm Sắp xếp theo ngày. Kho không thể xuất nhiều hơn số đang có tại thời điểm xuất.
Có thể nhập số lượng có phần lẻ như 12,5 kg không?
Có. Gõ số lẻ bằng dấu phẩy như 12,5. Dấu chấm được hiểu là dấu ngăn cách hàng nghìn, ví dụ 20.000 là hai mươi nghìn. Số lượng lẻ được giữ tới sáu chữ số thập phân khi tính và hiển thị tối đa bốn chữ số.
Đơn giá nhập có gồm thuế GTGT không?
Nếu doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, đơn giá nhập kho là giá chưa có thuế GTGT cộng các chi phí mua hàng như vận chuyển, bốc dỡ. Nếu không được khấu trừ, giá nhập kho gồm cả thuế. Công cụ dùng đúng đơn giá bạn nhập, nên hãy quy đổi trước khi nhập.
Vì sao công cụ không có phương pháp LIFO?
Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC đã bỏ phương pháp nhập sau xuất trước. Công cụ chỉ tính các phương pháp đang được dùng phổ biến là FIFO và bình quân gia quyền.
Bình quân cả kỳ có tính giá xuất ngay được không?
Về nguyên tắc thì không, vì đơn giá bình quân cả kỳ chỉ có khi đã biết toàn bộ các lần nhập trong kỳ. Công cụ tính được ngay vì bạn đã nhập đủ cả kỳ, nhưng nếu thêm lần nhập mới, giá của tất cả các lần xuất trong kỳ đều thay đổi theo.
Nhập dữ liệu từ Excel cần định dạng thế nào?
Năm cột theo thứ tự: Ngày, Loại, Số lượng, Đơn giá, Diễn giải. Loại ghi Nhập, Xuất hoặc Tồn đầu. Bấm Tải file mẫu để có sẵn file đúng định dạng, điền dữ liệu của bạn rồi bấm Nhập từ Excel.
Kho có nhiều mặt hàng thì tính thế nào?
Giá xuất kho được tính riêng cho từng mặt hàng. Hãy lọc sổ theo từng mã hàng, nhập vào công cụ và tính lần lượt. Công cụ không gộp nhiều mặt hàng trong một lần tính.
Hai dòng cùng ngày thì công cụ xử lý dòng nào trước?
Công cụ tính theo đúng thứ tự dòng bạn nhập. Khi bấm Sắp xếp theo ngày, các dòng cùng ngày vẫn giữ nguyên thứ tự ban đầu. Nếu trong cùng một ngày có cả nhập và xuất, hãy đặt dòng theo đúng thứ tự phát sinh thực tế.
Dữ liệu tôi nhập có bị gửi đi đâu không?
Không. Mọi phép tính chạy trên trình duyệt. Sổ bạn nhập được lưu trong bộ nhớ trình duyệt trên chính máy này để lần sau mở lại còn nguyên; bấm Xóa hết nếu muốn xóa.
Kết quả có dùng để lập báo cáo tài chính được không?
Công cụ phục vụ học tập, kiểm tra nhanh và so sánh phương pháp. Số liệu chính thức nên được ghi nhận trên phần mềm kế toán và được kế toán viên rà soát, nhất là khi có hàng trả lại, giảm giá hay chi phí mua phát sinh sau.
Từ khóa liên quan
- tính giá xuất kho fifo
- phương pháp nhập trước xuất trước
- tính giá xuất kho bình quân gia quyền
- bình quân gia quyền liên hoàn
- bình quân sau mỗi lần nhập
- bình quân cả kỳ dự trữ
- cách tính giá xuất kho
- bài tập tính giá xuất kho có lời giải
- giá vốn hàng bán fifo
- sổ chi tiết vật tư hàng hóa
- thẻ kho nhập xuất tồn
- tính giá trị hàng tồn kho cuối kỳ
- phương pháp tính giá hàng tồn kho
- fifo là gì trong kế toán
- so sánh fifo và bình quân gia quyền
- công cụ tính giá xuất kho online
- file excel tính giá xuất kho
- đơn giá bình quân gia quyền
- kế toán kho cửa hàng nhỏ
- tính giá xuất kho thông tư 200