Tính giá bán từ chi phí và biên lợi nhuận: công thức đúng và những chi phí hay bị bỏ quên
Công cụ cộng ba nhóm chi phí của một đơn vị sản phẩm rồi tính ngược ra giá bán đạt đúng biên lợi nhuận bạn đặt, hiển thị luôn số tiền lãi và mức chênh so với giá đối thủ. Kèm bảng bốn mức giá tham chiếu ứng với biên hai mươi, ba mươi, bốn mươi và năm mươi phần trăm để bạn so nhanh.
Tính năng nổi bật
- Ba ô nhập chi phí riêng cho nguyên vật liệu, nhân công và chi phí chung
- Cộng tự động ra tổng chi phí của một đơn vị sản phẩm
- Thanh trượt biên lợi nhuận mục tiêu từ mười tới bảy mươi phần trăm, bước nhảy năm phần trăm
- Tính giá bán theo công thức lấy tổng chi phí chia cho phần trăm còn lại, tức tính theo biên trên giá bán
- Hiển thị số tiền lãi tuyệt đối trên mỗi sản phẩm cùng lúc với giá bán
- Ô nhập giá đối thủ và chỉ số phần trăm chênh lệch giữa giá bạn với giá đó
- Bảng bốn mức giá tham chiếu ứng với bốn mức biên lợi nhuận thường gặp
- Định dạng số theo tiền Việt Nam nên đọc được ngay mà không phải đếm chữ số
Vì sao đặt giá bằng cảm tính là chỗ rò rỉ lợi nhuận lớn nhất
Rất nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ đặt giá theo hai cách: nhìn giá đối thủ rồi hạ xuống một chút, hoặc lấy giá vốn nhân lên một hệ số quen thuộc. Cả hai đều nguy hiểm vì chúng bỏ qua phần chi phí mà bạn không nhìn thấy trên hóa đơn nhập hàng. Tiền thuê mặt bằng, tiền điện, lương người quản lý, phí sàn thương mại điện tử, chi phí quảng cáo, tỷ lệ hàng đổi trả, tất cả đều ăn vào phần bạn tưởng là lãi. Có những cửa hàng bán tốt, doanh thu tăng đều mà cuối năm vẫn không còn gì, lý do gần như luôn nằm ở chỗ giá bán được đặt trước khi chi phí được tính đủ. Công cụ này buộc bạn viết ra ba nhóm chi phí trước rồi mới nói tới giá, và quan trọng hơn là nó tính theo biên lợi nhuận trên giá bán chứ không theo tỷ lệ cộng thêm vào giá vốn, hai cách rất hay bị nhầm với nhau và chênh lệch giữa chúng lớn hơn nhiều so với cảm giác ban đầu.
Lợi ích khi sử dụng
- Buộc phải viết ra đủ ba nhóm chi phí trước khi nói tới giá
- Tính theo biên lợi nhuận trên giá bán nên con số phản ánh đúng phần còn lại sau khi trừ chi phí
- Thấy ngay số tiền lãi tuyệt đối chứ không chỉ tỷ lệ phần trăm
- Bốn mức giá tham chiếu giúp hình dung khoảng dao động thay vì chỉ một con số
- Đối chiếu được với giá đối thủ ngay trong cùng một màn hình
Cách tính giá bán cho một sản phẩm
- 1Nhập chi phí nguyên vật liệu cho đúng một đơn vị sản phẩm, gồm cả phần hao hụt và bao bì.
- 2Nhập chi phí nhân công quy về một đơn vị, tính theo thời gian thực tế làm ra sản phẩm đó nhân đơn giá giờ công.
- 3Nhập chi phí chung đã phân bổ, tức lấy tổng chi phí cố định hằng tháng chia cho sản lượng dự kiến trong tháng.
- 4Kéo thanh biên lợi nhuận tới mức mục tiêu và đọc giá bán đề xuất cùng số tiền lãi hiện ngay bên dưới.
- 5Nhập giá đối thủ để xem mức chênh, rồi đối chiếu với bảng bốn mức giá tham chiếu trước khi chốt con số cuối.
Biên lợi nhuận và tỷ lệ cộng thêm: cùng con số, hai kết quả khác nhau
Đây là nhầm lẫn tốn tiền nhất trong việc đặt giá. Tỷ lệ cộng thêm tính trên giá vốn: giá vốn 100.000 đồng cộng thêm ba mươi phần trăm cho ra 130.000 đồng. Biên lợi nhuận tính trên giá bán: muốn biên ba mươi phần trăm thì phần lãi phải chiếm ba mươi phần trăm của chính giá bán, nên giá bán là 100.000 chia cho 0,7 bằng 142.857 đồng. Cùng con số ba mươi phần trăm nhưng hai cách cho ra hai giá lệch nhau gần 13.000 đồng trên mỗi sản phẩm. Công cụ này dùng cách thứ hai, tức tính theo biên trên giá bán, vì đó là cách các báo cáo tài chính và các phần mềm bán hàng dùng để đo hiệu quả. Bảng quy đổi nên nhớ: biên hai mươi phần trăm tương ứng cộng thêm hai mươi lăm phần trăm; biên ba mươi tương ứng cộng thêm gần bốn mươi ba; biên bốn mươi tương ứng cộng thêm gần sáu mươi bảy; biên năm mươi tương ứng cộng thêm đúng một trăm phần trăm, tức nhân đôi giá vốn. Nếu bạn quen làm việc với người bán buôn hay nói nhân hệ số, hãy quy đổi trước khi so, nếu không sẽ tưởng mình đang lãi cao trong khi thực tế thấp hơn nhiều.
Phân bổ chi phí chung về một đơn vị sản phẩm
Hai ô đầu tương đối dễ vì chúng gắn trực tiếp với sản phẩm, còn ô chi phí chung là chỗ hay bị điền bừa hoặc bỏ trống. Cách làm đúng là cộng toàn bộ khoản chi hằng tháng không phụ thuộc sản lượng rồi chia cho sản lượng dự kiến. Ví dụ một xưởng nhỏ có tiền thuê mặt bằng 10 triệu, điện nước 2 triệu, lương quản lý và kế toán 8 triệu, tổng 20 triệu mỗi tháng; nếu dự kiến làm ra 500 sản phẩm thì chi phí chung phân bổ là 40.000 đồng cho mỗi sản phẩm. Chỗ nguy hiểm nằm ở chữ dự kiến: nếu tháng đó chỉ bán được 250 sản phẩm, con số phân bổ thật là 80.000 đồng, và giá bán bạn đã đặt dựa trên 40.000 sẽ ăn mất một nửa phần lãi. Vì vậy hãy tính chi phí chung theo sản lượng thận trọng chứ đừng theo sản lượng lạc quan, và tính lại mỗi quý bằng số thực tế. Với hộ kinh doanh và cửa hàng nhỏ, đừng quên đưa cả tiền công của chính chủ vào nhóm này: nếu bạn không trả lương cho mình trong phép tính, con số lãi hiện ra chỉ là ảo giác.
Những chi phí công cụ không hỏi mà bạn phải tự cộng vào
Công cụ chỉ có ba ô, nên mọi khoản khác phải được bạn gộp vào một trong ba ô đó, thường là ô chi phí chung. Danh sách hay bị quên: phí bán hàng trên sàn thương mại điện tử, thường tính theo phần trăm giá trị đơn và tùy ngành hàng cùng gói dịch vụ; phí xử lý thanh toán khi khách trả qua thẻ hoặc ví; chi phí vận chuyển phần mà người bán chịu; chi phí quảng cáo chia trên mỗi đơn hàng, tính bằng tổng tiền quảng cáo chia cho số đơn thu được; tỷ lệ hàng lỗi và hàng bị trả lại; chiết khấu cho đại lý hoặc cộng tác viên. Có một cách tính gọn cho những khoản tính theo phần trăm giá bán: thay vì cộng vào chi phí, hãy trừ thẳng vào biên. Nếu tổng phí sàn và phí thanh toán chiếm mười lăm phần trăm giá bán, và bạn muốn giữ biên thật ba mươi phần trăm, thì công thức là lấy tổng chi phí chia cho phần còn lại sau khi trừ cả hai, tức chia cho 0,55 thay vì chia cho 0,7. Với chi phí 80.000 đồng, giá bán cần là 145.454 đồng chứ không phải 114.285 đồng.
Thuế giá trị gia tăng nằm ngoài phép tính này
Giá mà công cụ đưa ra là giá chưa tính thuế giá trị gia tăng, vì thuế này không phải chi phí của doanh nghiệp mà là khoản thu hộ nhà nước. Với hàng hóa dịch vụ chịu thuế, mức phổ biến hiện nay là mười phần trăm, và một số nhóm được áp mức tám phần trăm theo các chính sách giảm thuế áp dụng theo từng giai đoạn. Điều cần thống nhất trước khi báo giá là con số bạn đưa ra đã gồm thuế hay chưa, vì đây là nguồn tranh cãi thường xuyên giữa người bán và người mua. Nguyên tắc thực tế: khi bán cho người tiêu dùng cuối, giá niêm yết nên là giá đã gồm thuế vì đó là số tiền khách thực trả; khi bán cho doanh nghiệp, báo giá thường ghi giá chưa thuế rồi ghi rõ thuế suất bên dưới. Cách tách cũng cần nhớ cho đúng: từ giá đã gồm thuế mười phần trăm, muốn ra tiền hàng thì chia cho 1,1 chứ không phải trừ đi mười phần trăm. Riêng hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán thì cách tính khác, khoản thuế phải nộp nên được đưa vào chi phí chung thay vì cộng ngoài giá.
Giá theo chi phí chỉ là mức sàn, không phải câu trả lời cuối
Con số công cụ đưa ra trả lời đúng một câu hỏi: bán bao nhiêu thì đạt biên lợi nhuận mong muốn. Nó không trả lời câu hỏi quan trọng hơn là khách hàng có sẵn sàng trả mức đó hay không. Hãy coi đây là mức sàn rồi đối chiếu với hai góc nhìn khác. Góc thứ nhất là thị trường, chính là ô giá đối thủ: nếu giá bạn cao hơn đối thủ đáng kể, bạn cần một lý do rõ ràng để giải thích cho khách, có thể là chất liệu, bảo hành, thời gian giao hàng hay dịch vụ sau bán; còn nếu cao hơn mà không có lý do nào, thị trường sẽ tự điều chỉnh giúp bạn theo hướng không dễ chịu. Góc thứ hai là giá trị mà khách nhận được: có những sản phẩm chi phí thấp nhưng giải quyết được vấn đề lớn, và định giá theo chi phí ở đó là bỏ tiền lại trên bàn. Cuối cùng là phần cách trình bày giá: các mức lẻ kết thúc bằng chín trăm hoặc chín nghìn vẫn tạo cảm giác rẻ hơn dù chênh lệch không đáng kể, và việc đặt sẵn một gói cao hơn bên cạnh khiến gói ở giữa dễ được chọn hơn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Công cụ tính theo biên lợi nhuận hay theo tỷ lệ cộng thêm vào giá vốn?
Theo biên lợi nhuận trên giá bán, tức lấy tổng chi phí chia cho phần trăm còn lại. Với chi phí 100.000 đồng và biên ba mươi phần trăm, giá bán là 142.857 đồng chứ không phải 130.000 đồng như cách cộng thêm ba mươi phần trăm vào giá vốn.
Quy đổi giữa biên lợi nhuận và tỷ lệ cộng thêm thế nào?
Biên hai mươi phần trăm tương ứng cộng thêm hai mươi lăm phần trăm, biên ba mươi tương ứng gần bốn mươi ba, biên bốn mươi tương ứng gần sáu mươi bảy, biên năm mươi tương ứng đúng một trăm phần trăm tức nhân đôi giá vốn. Hãy quy đổi trước khi so với con số của người bán buôn.
Chi phí chung nên tính thế nào cho một sản phẩm?
Cộng toàn bộ khoản chi hằng tháng không phụ thuộc sản lượng như thuê mặt bằng, điện nước, lương quản lý, rồi chia cho sản lượng dự kiến. Hai mươi triệu mỗi tháng chia cho 500 sản phẩm là 40.000 đồng mỗi sản phẩm. Hãy dùng sản lượng thận trọng chứ đừng dùng sản lượng lạc quan.
Giá tính ra đã bao gồm thuế giá trị gia tăng chưa?
Chưa. Thuế này không phải chi phí của doanh nghiệp mà là khoản thu hộ nhà nước nên nằm ngoài phép tính. Khi bán cho người tiêu dùng cuối, hãy cộng thuế vào rồi niêm yết giá đã gồm thuế; khi bán cho doanh nghiệp thì báo giá chưa thuế và ghi rõ thuế suất bên dưới.
Phí sàn thương mại điện tử đưa vào đâu?
Cách gọn nhất là trừ thẳng vào biên thay vì cộng vào chi phí, vì nó tính theo phần trăm giá bán. Nếu tổng phí sàn và phí thanh toán chiếm mười lăm phần trăm mà bạn muốn giữ biên thật ba mươi phần trăm, hãy lấy tổng chi phí chia cho 0,55 thay vì chia cho 0,7.
Có nên tính lương của chính chủ vào chi phí không?
Có, và đây là khoản bị bỏ quên nhiều nhất ở hộ kinh doanh nhỏ. Nếu bạn không trả lương cho mình trong phép tính, con số lãi hiện ra chỉ là ảo giác vì thực chất bạn đang lấy công làm lãi. Hãy đưa một mức lương hợp lý vào nhóm chi phí chung.
Biên lợi nhuận bao nhiêu là hợp lý?
Không có con số chung vì mỗi ngành một khác, phụ thuộc vòng quay hàng, mức tồn kho và chi phí bán hàng. Cách xác định thực tế là tính ngược từ mức lãi tuyệt đối bạn cần trong tháng chia cho sản lượng bán được, rồi kiểm tra xem mức giá tương ứng có được thị trường chấp nhận không.
Vì sao chỉ số so với đối thủ hiện màu đỏ khi giá tôi cao hơn?
Đó chỉ là quy ước hiển thị để bạn chú ý, không có nghĩa là sai. Giá cao hơn đối thủ hoàn toàn hợp lý nếu bạn có lý do rõ ràng như chất liệu tốt hơn, bảo hành dài hơn hay dịch vụ sau bán tốt hơn. Điều đáng lo là cao hơn mà không giải thích được lý do.
Bảng bốn mức giá tham chiếu dùng để làm gì?
Để bạn thấy khoảng dao động thay vì bám vào một con số duy nhất. Nó tính sẵn giá tương ứng với biên hai mươi, ba mươi, bốn mươi và năm mươi phần trăm trên cùng tổng chi phí, tiện khi bạn cần dựng nhiều gói sản phẩm hoặc chuẩn bị phương án cho việc thương lượng.
Dùng được cho dịch vụ chứ không chỉ hàng hóa không?
Được, chỉ cần đổi cách hiểu ba ô. Với dịch vụ, ô nguyên vật liệu thường gần bằng không hoặc chỉ gồm phần mềm và công cụ dùng cho việc đó, ô nhân công là số giờ thực hiện nhân đơn giá giờ, còn ô chi phí chung là phần văn phòng và quản lý phân bổ theo giờ làm việc bán được.
Số liệu tôi nhập có được lưu lại không?
Không. Mọi phép tính chạy ngay trên trình duyệt và không có bước gửi dữ liệu đi, cũng không có bộ nhớ nào giữ lại sau khi bạn tải lại trang. Bạn dùng được với số liệu giá vốn thật mà không lo lộ thông tin, nhưng nhớ ghi kết quả ra nơi khác trước khi đóng tab.
Có tính được điểm hòa vốn không?
Công cụ không có phần đó, nhưng bạn tính tay được từ chính các con số này: lấy tổng chi phí cố định hằng tháng chia cho phần lãi trên mỗi sản phẩm mà công cụ hiển thị. Kết quả là số sản phẩm cần bán trong tháng để không lỗ.
Từ khóa liên quan
- tính giá bán sản phẩm
- công thức tính giá bán
- biên lợi nhuận là gì
- markup và margin khác nhau
- cách định giá sản phẩm
- tính giá vốn hàng bán
- phân bổ chi phí chung
- định giá theo chi phí
- tính lợi nhuận trên mỗi sản phẩm
- phí sàn thương mại điện tử
- giá đã bao gồm vat
- tách thuế gtgt khỏi giá bán
- định giá dịch vụ theo giờ
- điểm hòa vốn là gì
- so sánh giá với đối thủ
- chiến lược giá cho shop nhỏ
- tính giá bán online miễn phí
- chi phí ẩn khi bán hàng online
- định giá theo giá trị
- công cụ tính giá cho hộ kinh doanh
