Tính hoa hồng bán hàng: tỷ lệ cố định, bậc thang và cách đọc tỷ lệ thực tế
Công cụ tính hoa hồng bán hàng theo hai mô hình đang dùng phổ biến ở Việt Nam: tỷ lệ cố định trên toàn bộ doanh số, và bậc thang lũy tiến theo từng khoảng doanh số. Bạn nhập doanh số cùng lương cơ bản, công cụ trả về số tiền hoa hồng, tỷ lệ thực tế trên tổng doanh số và tổng thu nhập, tất cả hiển thị theo định dạng tiền đồng.
Tính năng nổi bật
- Chọn giữa hai mô hình: tỷ lệ cố định hoặc bậc thang lũy tiến
- Với tỷ lệ cố định, chỉ cần nhập một con số phần trăm áp cho toàn bộ doanh số
- Với bậc thang, tự thêm hoặc bớt bậc và chỉnh mốc doanh số từ, đến cùng tỷ lệ của từng bậc
- Tính hoa hồng bậc thang theo phần doanh số nằm trong mỗi bậc chứ không áp một tỷ lệ cho cả doanh số
- Nhập lương cơ bản để cộng ra tổng thu nhập của kỳ
- Hiển thị tỷ lệ hoa hồng thực tế trên tổng doanh số, làm tròn hai chữ số thập phân
- Số tiền hiển thị theo định dạng tiền đồng của Việt Nam, kết quả làm tròn đến đơn vị đồng
- Kết quả cập nhật ngay khi bạn đổi doanh số, tiện thử nhiều kịch bản chỉ tiêu
Vì sao bảng hoa hồng bậc thang hay bị tính sai bằng tay
Với tỷ lệ cố định thì ai cũng nhân đúng, nhưng bậc thang là chỗ hai bên hay ra hai con số khác nhau. Nguyên nhân là cùng một bảng bậc thang có thể hiểu theo hai cách hoàn toàn khác: áp tỷ lệ của bậc cao nhất cho toàn bộ doanh số, hoặc chỉ áp cho phần doanh số nằm trong bậc đó. Cùng doanh số 120 triệu đồng với bảng ba bậc 3, 5 và 7 phần trăm, cách hiểu thứ nhất cho 8,4 triệu còn cách thứ hai cho 5,4 triệu, chênh nhau gần 60 phần trăm. Khi nhân viên nhẩm theo cách này còn kế toán tính theo cách kia thì tháng nào cũng có tranh cãi. Công cụ này tính theo cách thứ hai và hiện luôn tỷ lệ thực tế, nên bạn có ngay một con số chung để hai bên đối chiếu trước khi chốt bảng lương.
Lợi ích khi sử dụng
- Kiểm tra được ngay bảng lương do kế toán gửi mà không phải mở bảng tính
- Thấy tỷ lệ thực tế nên biết chi phí hoa hồng đang chiếm bao nhiêu phần doanh số
- Thử nhiều kịch bản doanh số trước khi ban hành chính sách mới cho cả đội
- Giúp nhân viên hiểu vì sao vượt một mốc doanh số lại làm thu nhập nhảy lên
- Chạy hoàn toàn trên trình duyệt nên yên tâm nhập doanh số và lương thật
Cách tính hoa hồng cho một kỳ bán hàng
- 1Nhập doanh số của kỳ, lưu ý dùng đúng mốc mà chính sách quy định là doanh thu hay doanh thu đã trừ thuế và hàng trả lại.
- 2Nhập lương cơ bản theo hợp đồng để công cụ cộng ra tổng thu nhập trước thuế của kỳ.
- 3Chọn loại hoa hồng: tỷ lệ cố định nếu chính sách chỉ có một con số, hoặc bậc thang nếu tỷ lệ tăng dần theo doanh số.
- 4Với bậc thang, khai từng bậc sao cho mốc đầu của bậc sau đúng bằng mốc cuối của bậc trước, và để mốc cuối của bậc cao nhất thật lớn để không chặn doanh số vượt trội.
- 5Đọc ba con số ở cột kết quả gồm hoa hồng, tỷ lệ thực tế và tổng thu nhập, rồi thử đổi doanh số để xem mức thưởng thay đổi ra sao quanh ngưỡng chỉ tiêu.
Bậc thang ở đây tính theo phần vượt, không tính lại từ đầu
Với bảng mặc định gồm bậc một từ 0 đến 50 triệu hưởng 3 phần trăm, bậc hai từ 50 đến 100 triệu hưởng 5 phần trăm, bậc ba trên 100 triệu hưởng 7 phần trăm, một nhân viên đạt 120 triệu đồng sẽ được tính như sau. Phần 50 triệu đầu nhân 3 phần trăm ra 1,5 triệu. Phần 50 triệu tiếp theo nhân 5 phần trăm ra 2,5 triệu. Phần 20 triệu vượt mốc 100 triệu nhân 7 phần trăm ra 1,4 triệu. Cộng lại được 5,4 triệu đồng, và tỷ lệ thực tế là 5,4 chia 120 bằng 4,5 phần trăm. Đây là cách tính lũy tiến giống nguyên tắc của biểu thuế thu nhập cá nhân. Nhiều công ty lại dùng kiểu áp tỷ lệ đạt được cho toàn bộ doanh số, khi đó 120 triệu nhân 7 phần trăm cho 8,4 triệu đồng. Kiểu thứ hai tạo động lực rất mạnh quanh mốc chuyển bậc nhưng cũng tạo ra bước nhảy vô lý: bán 99 triệu được 4,95 triệu còn bán 100 triệu được 7 triệu. Nếu công ty bạn đang dùng kiểu thứ hai, hãy chọn tỷ lệ cố định và tự nhập đúng tỷ lệ của bậc đạt được.
Doanh số dùng để tính hoa hồng nên lấy theo mốc nào
Đây là điều khoản gây tranh chấp nhiều hơn cả tỷ lệ. Có bốn mốc thường gặp và chênh lệch giữa chúng rất lớn. Doanh thu gồm thuế giá trị gia tăng là mốc cao nhất, nhưng phần thuế vốn không phải tiền của doanh nghiệp nên tính hoa hồng trên đó là trả thừa khoảng một phần mười. Doanh thu chưa gồm thuế là mốc hợp lý và phổ biến nhất. Doanh thu thuần trừ tiếp hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán và chiết khấu thương mại, phù hợp với ngành có tỷ lệ đổi trả cao như thời trang hay điện máy. Lợi nhuận gộp là mốc thấp nhất nhưng công bằng nhất khi nhân viên có quyền tự thương lượng giá, vì nếu tính trên doanh thu thì người bán phá giá vẫn được hoa hồng cao. Ngoài ra cần thống nhất thời điểm ghi nhận: khi ký hợp đồng, khi giao hàng, hay khi khách thanh toán xong. Với ngành có công nợ dài, gắn hoa hồng vào tiền thực thu là cách duy nhất tránh chuyện trả hoa hồng cho đơn hàng sau đó không thu được tiền.
Khai bảng bậc thang sao cho công cụ tính đúng
Công cụ duyệt các bậc theo đúng thứ tự bạn khai và trừ dần doanh số còn lại, nên bảng bậc phải liền mạch. Quy tắc là mốc đầu của một bậc luôn bằng mốc cuối của bậc ngay trước nó, và các bậc phải xếp từ thấp lên cao. Nếu bậc một kết thúc ở 50 triệu mà bậc hai lại bắt đầu từ 60 triệu, phần từ 50 đến 60 triệu bị bỏ trống và kết quả sẽ lệch. Ngược lại nếu hai bậc chồng lấn thì một phần doanh số bị tính hai lần. Bậc cuối cùng nên để mốc kết thúc rất lớn, mặc định là gần một nghìn tỷ đồng, để doanh số cao đến đâu cũng vẫn được tính đủ; nếu bạn sửa mốc này xuống thấp thì phần doanh số vượt qua nó sẽ không được hưởng hoa hồng nào. Khi bấm nút thêm bậc, công cụ tự lấy mốc cuối của bậc trước làm mốc đầu của bậc mới và cộng thêm 50 triệu, đồng thời nâng tỷ lệ lên hai điểm phần trăm, nên bạn chỉ cần sửa lại con số cho khớp chính sách thật.
Tổng thu nhập ở đây là con số trước thuế và trước bảo hiểm
Công cụ chỉ cộng lương cơ bản với hoa hồng, không trừ bất kỳ khoản nào, nên con số tổng thu nhập không phải số tiền thực nhận. Với người ký hợp đồng lao động, khoản hoa hồng được xem là thu nhập từ tiền lương tiền công, phải cộng vào thu nhập chịu thuế của tháng và tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Điều này khiến một tháng bán tốt có thể bị đẩy lên bậc thuế cao hơn hẳn các tháng khác, dù cả năm quyết toán lại thì sẽ cân bằng. Ngoài thuế còn phần đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp tính trên mức lương ghi trong hợp đồng, không tính trên hoa hồng nếu hợp đồng không ghi khoản này vào lương. Với cộng tác viên không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới ba tháng, bên chi trả thường phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ ấn định trước khi trả tiền. Vì các quy định này thay đổi theo thời kỳ, hãy hỏi kế toán để biết mức áp dụng tại thời điểm chi trả.
Dùng tỷ lệ thực tế để kiểm soát chi phí bán hàng
Tỷ lệ thực tế là hoa hồng chia cho doanh số, và với bậc thang nó luôn nằm giữa tỷ lệ bậc thấp nhất và bậc cao nhất. Con số này quan trọng vì nó mới là chi phí bán hàng thật tính trên mỗi đồng doanh thu, còn tỷ lệ của bậc cao nhất chỉ là con số dùng để tạo động lực. Cách dùng thực tế là chạy thử ba kịch bản: doanh số ở mức thấp nhất mà đội thường đạt, mức trung bình, và mức của người giỏi nhất. Nếu ở kịch bản cao nhất mà tỷ lệ thực tế đã vượt quá phần biên lợi nhuận gộp bạn sẵn sàng chia, thì bảng bậc thang cần hạ tỷ lệ hoặc nâng mốc chuyển bậc. Một cách kiểm tra khác là so tổng thu nhập với lương cơ bản: nếu ở mức doanh số trung bình mà hoa hồng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng thu nhập, chính sách sẽ không thúc đẩy được ai; ngược lại nếu lương cơ bản gần như không đáng kể thì rủi ro dồn hết sang nhân viên và tỷ lệ nghỉ việc thường rất cao.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hoa hồng bậc thang tính trên toàn bộ doanh số hay chỉ phần vượt?
Công cụ này tính trên phần doanh số nằm trong từng bậc, giống cách tính lũy tiến của thuế thu nhập cá nhân. Doanh số 120 triệu với bảng 3, 5 và 7 phần trăm cho ra 1,5 cộng 2,5 cộng 1,4 bằng 5,4 triệu đồng. Nếu công ty bạn áp tỷ lệ bậc cao nhất cho toàn bộ doanh số, hãy chuyển sang chế độ tỷ lệ cố định và nhập đúng con số đó.
Tỷ lệ thực tế hiển thị trong kết quả nghĩa là gì?
Đó là số tiền hoa hồng chia cho doanh số rồi nhân 100, tức tỷ lệ trung bình thật sự mà nhân viên được hưởng trên mỗi đồng doanh thu. Với bậc thang, con số này luôn thấp hơn tỷ lệ của bậc cao nhất và tăng dần khi doanh số tăng. Đây là con số nên dùng khi so sánh chi phí giữa hai mô hình hoa hồng khác nhau.
Nên tính hoa hồng trên doanh thu hay trên lợi nhuận gộp?
Nếu nhân viên không có quyền quyết định giá bán thì tính trên doanh thu chưa gồm thuế là đơn giản và dễ kiểm tra nhất. Nếu nhân viên được tự thương lượng giá hoặc duyệt chiết khấu, nên tính trên lợi nhuận gộp, vì tính trên doanh thu sẽ khuyến khích người bán hạ giá để chốt đơn nhanh mà công ty chịu thiệt.
Có nên tính hoa hồng trên doanh thu đã bao gồm thuế giá trị gia tăng không?
Không nên. Phần thuế giá trị gia tăng là khoản thu hộ nhà nước, không phải doanh thu của doanh nghiệp, nên tính hoa hồng trên đó là trả thừa khoảng một phần mười so với ý định ban đầu. Cách chuẩn là lấy giá trị chưa gồm thuế, tức chia giá đã gồm thuế cho 1,1 nếu áp thuế suất 10 phần trăm.
Vì sao kết quả bậc thang của tôi bị lệch so với bảng tính của kế toán?
Nguyên nhân phổ biến nhất là bảng bậc bị hở hoặc chồng lấn. Công cụ trừ dần doanh số theo thứ tự các bậc, nên mốc đầu của mỗi bậc phải đúng bằng mốc cuối của bậc trước. Nếu bậc một kết thúc ở 50 triệu mà bậc hai bắt đầu từ 60 triệu, khoảng ở giữa bị bỏ sót. Kiểm tra lại các mốc trước khi kết luận công cụ tính sai.
Tỷ lệ hoa hồng bao nhiêu là hợp lý?
Không có một con số chung, vì nó phụ thuộc biên lợi nhuận gộp của ngành. Nguyên tắc kiểm tra đơn giản là hoa hồng cộng với các chi phí bán hàng khác phải nhỏ hơn biên lợi nhuận gộp, nếu không thì càng bán càng lỗ. Ngành có biên gộp mỏng như phân phối hàng tiêu dùng thường dùng tỷ lệ rất thấp, còn dịch vụ có biên gộp dày thì tỷ lệ cao hơn nhiều.
Hoa hồng có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không?
Có. Với người ký hợp đồng lao động, hoa hồng được cộng vào thu nhập từ tiền lương tiền công của tháng và tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Với cộng tác viên hoặc hợp đồng ngắn hạn, bên chi trả thường phải khấu trừ theo tỷ lệ ấn định trước khi trả. Mức và điều kiện áp dụng thay đổi theo thời kỳ nên cần hỏi kế toán.
Tổng thu nhập công cụ hiển thị có phải số tiền thực nhận không?
Không. Đó là lương cơ bản cộng hoa hồng, chưa trừ thuế thu nhập cá nhân, chưa trừ phần đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, cũng chưa trừ các khoản khấu trừ nội bộ như tạm ứng. Muốn ra số thực nhận, bạn lấy con số này rồi trừ tiếp các khoản theo bảng lương của công ty.
Nên chọn tỷ lệ cố định hay bậc thang cho đội bán hàng?
Tỷ lệ cố định dễ giải thích, dễ kiểm tra và phù hợp khi doanh số giữa các nhân viên không chênh nhau nhiều. Bậc thang tạo động lực vượt chỉ tiêu và giữ chi phí ở mức thấp khi doanh số thấp, nhưng cần bảng bậc rõ ràng và một công cụ tính chung để nhân viên không tự nhẩm ra con số khác.
Có nên trả hoa hồng ngay khi ký hợp đồng không?
Với ngành có công nợ dài thì rủi ro rất lớn, vì đơn hàng có thể bị hủy hoặc khách không thanh toán sau khi đã chi hoa hồng. Cách an toàn hơn là gắn hoa hồng vào tiền thực thu, hoặc chia làm hai lần: một phần khi giao hàng và phần còn lại khi thu đủ tiền. Điều khoản thu hồi hoa hồng khi hàng bị trả lại cũng nên ghi rõ trong chính sách.
Có tính được hoa hồng cho nhiều nhân viên cùng lúc không?
Không, công cụ tính cho một người mỗi lần. Với cả đội, bạn nhập lần lượt từng người hoặc dùng bảng tính để nhân hàng loạt. Điểm mạnh của công cụ là chạy nhanh nhiều kịch bản doanh số cho cùng một chính sách, phù hợp khi bạn đang cân nhắc thay đổi bảng bậc thang cho kỳ tới.
Doanh số và lương tôi nhập vào có bị lưu lại không?
Không. Toàn bộ phép tính chạy bằng JavaScript ngay trên trình duyệt, không gửi dữ liệu lên máy chủ và không lưu lịch sử. Bạn có thể nhập số liệu lương thưởng thật để kiểm tra, nhưng khi tải lại trang thì mọi thứ trở về giá trị mặc định nên hãy ghi lại kết quả nếu cần dùng sau.
Từ khóa liên quan
- tính hoa hồng bán hàng
- cách tính hoa hồng theo doanh số
- hoa hồng bậc thang
- công thức tính hoa hồng nhân viên kinh doanh
- tính lương nhân viên kinh doanh
- chính sách hoa hồng bán hàng
- tỷ lệ hoa hồng bao nhiêu là hợp lý
- hoa hồng tính trên doanh thu hay lợi nhuận
- hoa hồng có tính thuế thu nhập cá nhân không
- lương cứng cộng hoa hồng
- sales commission calculator
- tiered commission
- tính hoa hồng đại lý
- hoa hồng môi giới bất động sản
- cách xây dựng bảng hoa hồng
- tính thu nhập nhân viên sales
- hoa hồng theo chỉ tiêu doanh số
- tỷ lệ hoa hồng thực tế
- thu hồi hoa hồng khi khách trả hàng
- tính hoa hồng online miễn phí
