Mô Hình Canvas Online

Tính năng nổi bật

• Business Model Canvas 9 ô đặt đúng bố cục chuẩn: Đối tác chính bên trái, Phân khúc khách hàng bên phải, Giá trị cung cấp ở giữa, Cơ cấu chi phí và Dòng doanh thu ở hàng dưới.
• Chuyển sang Lean Canvas của Ash Maurya với các ô Vấn đề, Giải pháp, Chỉ số chính, Giá trị khác biệt, Lợi thế khó sao chép; hai canvas lưu riêng, đổi qua lại không mất dữ liệu.
• Thẻ ghi chú: bấm Thêm thẻ trong ô nào thì thẻ nằm ở ô đó; bấm vào thẻ để sửa chữ, đổi màu, chuyển sang ô khác hoặc xóa.
• Kéo thả thẻ giữa các ô và đổi thứ tự trong cùng ô trên máy tính; trên điện thoại dùng ô chọn Chuyển sang trong khung sửa thẻ.
• 7 màu thẻ (vàng, xanh lá, xanh dương, hồng, cam, tím, trắng) để phân nhóm ý, ví dụ mỗi phân khúc khách hàng một màu.
• Câu hỏi gợi ý cho từng ô, bật tắt bằng ô Hiện câu hỏi gợi ý; trên điện thoại các ô xếp theo thứ tự nên điền và có đánh số.
• 5 mẫu ví dụ tự viết cho doanh nghiệp giả định: quán cà phê khu văn phòng, shop thời trang online, phần mềm SaaS đặt lịch hẹn (Business Model Canvas) và 2 bản Lean Canvas.
• Xuất PNG độ phân giải gấp đôi và PDF khổ A4 ngang, chữ tự thu nhỏ cho vừa ô và báo rõ ô nào quá nhiều chữ.
• Xuất Word (DOCX) gồm ảnh toàn bộ canvas và bảng nội dung từng ô theo thứ tự điền, mở được trong Word, Google Docs, LibreOffice.
• Bản nháp tự lưu trên trình duyệt; lưu và mở lại file dự án .json để chuyển sang máy khác hoặc gửi cho đồng đội.

Vì sao điền mô hình canvas bằng công cụ này

Mô hình canvas thường được vẽ trên giấy khổ lớn và dán giấy ghi chú, cách làm hợp với buổi họp nhóm nhưng khó lưu, khó sửa và khó gửi cho người khác. Các mẫu Word hay PowerPoint tải trên mạng thì vỡ bố cục khi gõ nhiều chữ. Công cụ này giữ đúng tinh thần giấy ghi chú: mỗi ý một thẻ, kéo qua lại giữa các ô, đổi màu để nhóm ý, nhưng có thêm câu hỏi gợi ý ngay trong từng ô để người mới biết phải viết gì. Khi xong, bạn có ngay file PNG để chèn slide, file PDF A4 ngang để in, và file Word có bảng chi tiết để nộp bài hoặc đưa vào kế hoạch kinh doanh. Dữ liệu nằm trên trình duyệt của bạn, không cần đăng ký tài khoản.

Lợi ích khi sử dụng

• •Nhìn được toàn bộ mô hình kinh doanh trên một trang, thấy ngay ô nào còn trống hoặc mâu thuẫn với ô khác.
• •Câu hỏi gợi ý trong từng ô giúp sinh viên và người mới không bị bí khi chưa quen thuật ngữ.
• •Sửa và sắp xếp ý dễ như dán giấy ghi chú, nhưng không lo bong, rách hay mất giấy sau buổi họp.
• •File PDF A4 ngang in ra đúng bố cục, file Word có bảng chi tiết để đưa vào báo cáo, bài tập hay kế hoạch kinh doanh.
• •Giữ được nhiều phiên bản bằng file .json khi mô hình thay đổi theo thời gian.
• •Miễn phí, không cần tài khoản, dữ liệu kinh doanh của bạn không gửi lên máy chủ.

Cách điền mô hình canvas online

1. 1Chọn Loại canvas: Business Model Canvas (9 ô) cho doanh nghiệp đang hoạt động hoặc Lean Canvas (9 ô) cho ý tưởng khởi nghiệp chưa kiểm chứng. Nhập Tên mô hình, dự án, Người lập và Ngày, phiên bản.
2. 2Nếu muốn xem cách điền trước, chọn một mục trong Mẫu ví dụ (doanh nghiệp giả định) rồi bấm Mở mẫu. Đây là doanh nghiệp tự đặt ra, hãy thay bằng thông tin của bạn.
3. 3Đọc câu hỏi gợi ý trong từng ô, bấm Thêm thẻ và gõ mỗi thẻ một ý ngắn. Bấm Xong để lưu thẻ, thẻ để trống sẽ tự bị bỏ.
4. 4Chọn Màu thẻ mới trước khi thêm thẻ, hoặc bấm vào thẻ đã có để đổi màu, dùng ô chọn Chuyển sang để đưa thẻ sang ô khác, hay bấm Xóa thẻ.
5. 5Trên máy tính, kéo thẻ thả vào ô khác hoặc thả lên một thẻ để chèn lên trước thẻ đó.
6. 6Xem Bản xem trước khi xuất ở cuối trang, rồi bấm Tải PNG, Tải PDF A4 ngang hoặc Tải Word (DOCX). Bấm Lưu file dự án (.json) nếu muốn mở tiếp trên máy khác.

Mô hình canvas là gì

Mô hình canvas, tên đầy đủ là Business Model Canvas (khung mô hình kinh doanh), là một mẫu trình bày trên một trang gồm 9 ô, mỗi ô là một thành phần của mô hình kinh doanh: khách hàng là ai, mình mang lại giá trị gì, đưa giá trị đó tới khách bằng đường nào, giữ quan hệ ra sao, thu tiền thế nào, cần nguồn lực, hoạt động, đối tác gì, và tốn những chi phí nào. Khung này do Alexander Osterwalder phát triển từ luận án tiến sĩ về bản thể học mô hình kinh doanh tại Đại học Lausanne (Thụy Sĩ) năm 2004, với giáo sư Yves Pigneur hướng dẫn. Năm 2010, hai ông xuất bản cuốn Business Model Generation, viết cùng 470 người thực hành từ 45 quốc gia, và từ đó khung 9 ô được dùng rộng rãi trong doanh nghiệp, vườn ươm khởi nghiệp và các trường kinh doanh. Khung được công ty Strategyzer của Osterwalder phát hành theo giấy phép Creative Commons BY-SA, nên ai cũng có thể dùng và chia sẻ nếu ghi nguồn. Điểm mạnh của mô hình canvas là buộc người làm nhìn các thành phần cùng lúc và thấy chúng liên quan với nhau thế nào, thay vì viết một bản kế hoạch dài mà các phần rời rạc.

9 yếu tố của mô hình canvas

Phân khúc khách hàng: các nhóm người hoặc tổ chức mà doanh nghiệp phục vụ, có thể là thị trường đại chúng, thị trường ngách, nhiều phân khúc khác nhau, hoặc nền tảng hai phía cần cả người mua và người bán. Giá trị cung cấp: gói sản phẩm, dịch vụ giải quyết vấn đề hay đáp ứng nhu cầu của từng phân khúc, ví dụ tiện hơn, rẻ hơn, nhanh hơn, hợp hơn, an toàn hơn. Kênh: cách khách biết đến, đánh giá, mua, nhận hàng và được hỗ trợ sau bán. Quan hệ khách hàng: kiểu quan hệ với từng phân khúc, từ hỗ trợ cá nhân, tự phục vụ, dịch vụ tự động đến cộng đồng và cùng sáng tạo. Dòng doanh thu: tiền thu từ mỗi phân khúc, như bán đứt, phí sử dụng, thuê bao, cho thuê, cấp phép, hoa hồng môi giới, quảng cáo. Nguồn lực chính: tài sản quan trọng nhất, chia thành vật chất, trí tuệ, con người và tài chính. Hoạt động chính: những việc quan trọng nhất phải làm, thường thuộc nhóm sản xuất, giải quyết vấn đề, hoặc vận hành nền tảng. Đối tác chính: mạng lưới nhà cung cấp và đối tác giúp mô hình chạy, với mục đích tối ưu chi phí, giảm rủi ro hoặc có được nguồn lực. Cơ cấu chi phí: mọi chi phí để vận hành mô hình, gồm chi phí cố định, chi phí biến đổi, và xu hướng hướng tới chi phí thấp hay hướng tới giá trị cao.

Đọc bố cục 9 ô: bên phải là khách hàng, bên trái là vận hành

Bố cục chuẩn của mô hình canvas có lý do. Nửa bên phải gồm Phân khúc khách hàng, Quan hệ khách hàng, Kênh và Dòng doanh thu, là những gì khách nhìn thấy và trả tiền; Osterwalder gọi đây là phía giá trị. Nửa bên trái gồm Đối tác chính, Hoạt động chính, Nguồn lực chính và Cơ cấu chi phí, là phần hậu trường để làm ra giá trị đó, gắn với hiệu quả vận hành. Ô Giá trị cung cấp nằm giữa, nối hai nửa. Hàng dưới đặt chi phí và doanh thu cạnh nhau để bạn so ngay mô hình có khả năng sinh lời hay không. Khi đọc một canvas đã điền, hãy đi theo các đường nối: mỗi phân khúc khách hàng phải có giá trị tương ứng, có kênh và kiểu quan hệ phù hợp, có dòng tiền thu về; mỗi giá trị cần hoạt động và nguồn lực tạo ra nó; mỗi hoạt động, nguồn lực, đối tác lại sinh ra một khoản chi phí.

Nên điền mô hình canvas theo thứ tự nào

Business Model Generation gợi ý bắt đầu từ khách hàng rồi mới tới vận hành: Phân khúc khách hàng, Giá trị cung cấp, Kênh, Quan hệ khách hàng, Dòng doanh thu, Nguồn lực chính, Hoạt động chính, Đối tác chính và cuối cùng là Cơ cấu chi phí. Trên điện thoại, công cụ xếp các ô theo đúng thứ tự này và đánh số để bạn điền lần lượt, file Word cũng liệt kê theo thứ tự đó. Với Lean Canvas, Ash Maurya đề xuất điền Phân khúc khách hàng và Vấn đề trước, sau đó Giá trị khác biệt, Giải pháp, Kênh, Dòng doanh thu, Cơ cấu chi phí, Chỉ số chính và để Lợi thế khó sao chép sau cùng. Không cần điền đủ mọi ô ngay lần đầu; một canvas có ô trống và nhiều dấu hỏi vẫn tốt hơn một canvas điền cho đủ bằng những câu chung chung.

Lean Canvas khác Business Model Canvas thế nào

Lean Canvas do Ash Maurya phỏng theo Business Model Canvas, dành cho giai đoạn ý tưởng khởi nghiệp khi chưa chắc khách hàng có vấn đề thật và có chịu trả tiền hay không. Bốn ô được thay: Đối tác chính thành Vấn đề, Hoạt động chính thành Giải pháp, Nguồn lực chính thành Chỉ số chính, Quan hệ khách hàng thành Lợi thế khó sao chép; ô Giá trị cung cấp đổi tên thành Giá trị khác biệt (Unique Value Proposition) và cần viết thành một câu ngắn dễ nhớ. Lý do là với một dự án mới, rủi ro lớn nhất thường nằm ở chỗ hiểu sai vấn đề của khách, chứ không phải ở đối tác hay nguồn lực. Lean Canvas cũng phát hành theo giấy phép Creative Commons BY-SA. Nếu doanh nghiệp đã có khách và doanh thu ổn định, Business Model Canvas thường hợp hơn; nếu đang thử một ý tưởng, Lean Canvas giúp bạn tập trung vào điều cần kiểm chứng trước. Trong công cụ, hai loại được lưu riêng nên bạn có thể làm cả hai cho cùng một dự án.

Mô hình canvas trong khởi nghiệp và học tập

Với người khởi nghiệp, mô hình canvas giống một bản đồ giả thuyết: mỗi thẻ là một điều bạn đang tin là đúng nhưng chưa chắc. Cách dùng hiệu quả là đánh dấu thẻ nào đã có bằng chứng (đã hỏi khách, đã bán thử) và thẻ nào còn là phỏng đoán, chẳng hạn dùng màu xanh lá cho điều đã kiểm chứng và màu hồng cho điều cần kiểm tra. Mỗi khi học được điều mới, sửa canvas và lưu một bản .json mới để theo dõi mô hình thay đổi qua từng giai đoạn. Với sinh viên làm bài tập, mô hình canvas thường đi kèm phân tích SWOT hoặc chân dung khách hàng; hãy đảm bảo mỗi ô có ý cụ thể của doanh nghiệp đang phân tích, tránh câu đúng cho mọi doanh nghiệp như chất lượng tốt, giá cả hợp lý. File Word xuất từ công cụ có bảng chi tiết theo đúng thứ tự 9 yếu tố, dễ chép vào báo cáo và trình bày.

Mẹo điền mô hình canvas cho rõ và lỗi hay gặp

Mỗi thẻ chỉ ghi một ý, dài khoảng một dòng; nếu phải giải thích dài, ý đó nên tách thành nhiều thẻ hoặc đưa sang tài liệu riêng. Viết cụ thể: thay vì khách hàng trẻ, hãy ghi nữ văn phòng 22 đến 35 tuổi ở thành phố lớn. Mỗi phân khúc khách hàng nên có ít nhất một giá trị, một kênh và một dòng doanh thu đi kèm; dùng cùng màu thẻ cho các thẻ thuộc cùng phân khúc để dễ dò. Lỗi hay gặp nhất là nhầm Giá trị cung cấp với danh sách tính năng sản phẩm, trong khi ô này cần trả lời khách được lợi gì. Lỗi thứ hai là để Cơ cấu chi phí và Dòng doanh thu quá chung, không có con số hay mức giá nào; dù chỉ là ước tính, hãy ghi khoản lớn nhất. Lỗi thứ ba là coi canvas là bài làm một lần: mô hình canvas nên được xem lại khi thị trường hay sản phẩm thay đổi.

Về các mẫu ví dụ trên trang

Năm mẫu trong công cụ là doanh nghiệp giả định do Tấn Phát Digital tự viết: một quán cà phê gần khu văn phòng, một shop thời trang công sở bán online, một phần mềm đặt lịch hẹn cho spa theo mô hình thuê bao (SaaS), cùng hai bản Lean Canvas. Tên quán, tên phần mềm, con số trong mẫu đều là ví dụ để minh họa cách viết, không phải số liệu thị trường. Công cụ không phân tích mô hình kinh doanh của công ty có thật, vì thông tin nội bộ như chi phí, đối tác hay biên lợi nhuận của doanh nghiệp không được công bố đầy đủ, và một bản phân tích dựa trên phỏng đoán dễ gây hiểu sai. Nếu bạn cần làm bài về một công ty niêm yết, hãy đọc báo cáo thường niên và thông tin công bố của chính công ty đó, rồi tự điền vào canvas và ghi rõ nguồn cho từng ý.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Từ khóa liên quan

• mô hình canvas
• mô hình canvas là gì
• mô hình canvas trong kinh doanh
• mô hình canvas trong khởi nghiệp
• mô hình canvas khởi nghiệp
• mô hình canvas 9 yếu tố
• mô hình canvas 9 ô
• mô hình canvas mẫu
• business model canvas
• business model canvas là gì
• business model canvas template
• lean canvas
• lean canvas là gì
• mô hình kinh doanh canvas
• khung mô hình kinh doanh
• 9 yếu tố mô hình kinh doanh
• vẽ mô hình canvas online
• mẫu business model canvas word
• business model canvas ví dụ
• mô hình canvas quán cà phê
• alexander osterwalder
• business model generation