Tính khấu hao tài sản cố định theo hai phương pháp phổ biến nhất
Nhập nguyên giá, giá trị thanh lý ước tính và thời gian sử dụng hữu ích, công cụ dựng ngay bảng khấu hao từng năm theo phương pháp đường thẳng và phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh để bạn đối chiếu song song. Kèm khung thời gian khấu hao tham khảo cho vài nhóm tài sản cố định thường gặp trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Tính năng nổi bật
- Tính khấu hao theo phương pháp đường thẳng: chia đều giá trị phải khấu hao cho từng năm sử dụng
- Tính khấu hao theo phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh, áp tỷ lệ nhanh gấp đôi đường thẳng rồi tự chuyển sang đường thẳng ở các năm cuối
- Hiển thị song song hai bảng để so sánh trực tiếp khấu hao trong năm, khấu hao lũy kế và giá trị còn lại giữa hai phương pháp
- Tự tính ra khấu hao đường thẳng quy đổi theo tháng, hữu ích khi cần hạch toán hoặc lập báo cáo hàng tháng
- Kèm bảng khung thời gian khấu hao tham khảo cho vài nhóm tài sản cố định thường gặp
- Cho phép nhập giá trị thanh lý ước tính khác 0, đúng với thực tế nhiều loại máy móc thiết bị còn giá trị thu hồi khi thanh lý
- Mọi phép tính chạy ngay trên trình duyệt, thay đổi số liệu là bảng cập nhật tức thì không cần bấm nút tính lại
Vì sao cùng một tài sản lại có nhiều cách tính khấu hao
Khấu hao không phải là một con số duy nhất và đúng tuyệt đối, mà là một cách phân bổ chi phí đầu tư ban đầu ra nhiều kỳ kế toán theo một quy tắc được chọn trước. Phương pháp đường thẳng giả định tài sản mất giá trị đều đặn theo thời gian, phù hợp với tài sản như nhà xưởng, vật kiến trúc, nơi hao mòn chủ yếu do thời gian chứ không phải cường độ sử dụng. Phương pháp số dư giảm dần lại phản ánh đúng hơn thực tế của máy móc, thiết bị công nghệ, phương tiện vận tải: những tài sản này thường mất giá trị nhanh nhất trong vài năm đầu do hao mòn vật lý lẫn hao mòn vô hình khi công nghệ mới ra đời, rồi chậm dần ở các năm sau. Chọn sai phương pháp không làm tổng số tiền khấu hao thay đổi về lâu dài, nhưng làm lệch lợi nhuận kế toán và số thuế phải nộp giữa các năm, đó là lý do doanh nghiệp cần hiểu rõ cả hai cách tính trước khi quyết định áp dụng cho từng loại tài sản.
Lợi ích khi sử dụng
- So sánh trực quan hai phương pháp khấu hao mà không cần tự dựng công thức trên bảng tính
- Thấy rõ tác động của phương pháp số dư giảm dần: khấu hao lớn ở các năm đầu, giảm dần về sau
- Có sẵn khấu hao quy đổi theo tháng, tiết kiệm một bước tính tay khi lập báo cáo định kỳ
- Khung thời gian tham khảo giúp có điểm khởi đầu hợp lý trước khi tra cứu quy định chính thức
- Chạy hoàn toàn trên trình duyệt, không cần tạo file bảng tính riêng cho mỗi tài sản cần tính thử
Cách tính khấu hao tài sản cố định
- 1Nhập nguyên giá tài sản, tức toàn bộ chi phí để tài sản sẵn sàng đưa vào sử dụng, bao gồm giá mua, chi phí vận chuyển, lắp đặt và chạy thử nếu có.
- 2Nhập giá trị thanh lý ước tính, tức số tiền dự kiến thu được khi thanh lý tài sản lúc hết thời gian sử dụng hữu ích. Với phần lớn thiết bị văn phòng và tài sản vô hình, con số này thường là 0.
- 3Nhập thời gian sử dụng hữu ích theo năm. Có thể tham khảo bảng khung thời gian bên dưới ô nhập liệu, nhưng nên đối chiếu với quy định cụ thể áp dụng cho từng loại tài sản của doanh nghiệp bạn trước khi chốt số năm dùng để hạch toán thuế.
- 4Xem đồng thời hai bảng khấu hao đường thẳng và số dư giảm dần để so sánh khấu hao trong năm, khấu hao lũy kế và giá trị còn lại cuối mỗi năm giữa hai phương pháp.
- 5Dùng con số khấu hao đường thẳng theo tháng ở phần tổng hợp nếu cần đưa vào báo cáo tài chính nội bộ hàng tháng.
Khấu hao là gì và vì sao doanh nghiệp bắt buộc phải trích lập
Khấu hao tài sản cố định là việc phân bổ có hệ thống giá trị phải khấu hao của một tài sản vào chi phí sản xuất kinh doanh trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó, thay vì ghi nhận toàn bộ chi phí mua sắm vào ngay năm mua. Lý do sâu xa nằm ở nguyên tắc phù hợp trong kế toán: một chiếc máy móc trị giá năm trăm triệu đồng dùng được mười năm thì tạo ra doanh thu trong suốt mười năm đó, nên chi phí của nó cũng cần được ghi nhận rải đều tương ứng, thay vì dồn hết vào năm đầu khiến lợi nhuận năm đó âm bất thường rồi năm sau lại cao bất thường vì không còn chi phí khấu hao. Với tài sản cố định hữu hình dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, việc trích khấu hao còn là yêu cầu bắt buộc theo quy định kế toán và thuế của Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp hàng năm.
Cách đọc bảng khấu hao đường thẳng
Phương pháp đường thẳng lấy giá trị phải khấu hao, tức nguyên giá trừ đi giá trị thanh lý ước tính, rồi chia đều cho số năm sử dụng hữu ích. Kết quả là một con số khấu hao cố định lặp lại y hệt mỗi năm cho đến hết thời gian sử dụng, và giá trị còn lại giảm đều đặn theo một đường thẳng khi vẽ biểu đồ theo thời gian, đây cũng là lý do phương pháp này mang tên như vậy. Ưu điểm lớn nhất là tính đơn giản, dễ dự báo chi phí cho các năm tiếp theo, và là phương pháp được áp dụng phổ biến nhất cho phần lớn tài sản cố định trong doanh nghiệp Việt Nam vì được quy định là phương pháp cơ bản, dễ kiểm tra đối chiếu khi quyết toán thuế. Nhược điểm là không phản ánh đúng thực tế hao mòn nhanh ở giai đoạn đầu của nhiều loại máy móc thiết bị công nghệ.
Cách đọc bảng số dư giảm dần có điều chỉnh
Phương pháp này tính khấu hao mỗi năm bằng cách lấy giá trị còn lại của tài sản vào đầu năm đó nhân với một tỷ lệ khấu hao nhanh, tỷ lệ này thường được ấn định gấp đôi tỷ lệ khấu hao đường thẳng tương ứng, tức bằng hai chia cho số năm sử dụng hữu ích. Vì luôn nhân với giá trị còn lại đang giảm dần, số tiền khấu hao mỗi năm cũng giảm dần theo, lớn nhất ở năm đầu tiên và nhỏ dần về sau. Vấn đề của cách tính thuần túy này là nó không bao giờ đưa giá trị còn lại về đúng giá trị thanh lý trong đúng số năm dự kiến, vì mỗi năm chỉ lấy một tỷ lệ phần trăm của phần còn lại nên về mặt toán học không bao giờ chạm mốc 0. Cách khắc phục chuẩn, cũng là cách công cụ này áp dụng, là ở mỗi năm so sánh khấu hao theo số dư giảm dần với khấu hao đường thẳng tính trên phần giá trị còn lại chia đều cho số năm còn lại; ngay khi mức đường thẳng cao hơn, chuyển hẳn sang tính theo đường thẳng cho các năm còn lại để tài sản khấu hao hết đúng trong thời gian đã định.
Chọn phương pháp nào cho loại tài sản nào
Không có một phương pháp đúng cho mọi trường hợp, việc chọn phụ thuộc vào bản chất hao mòn của từng loại tài sản và cả quy định pháp lý áp dụng. Máy móc, thiết bị sản xuất, phương tiện vận tải, thiết bị công nghệ thông tin là những nhóm hay được áp dụng phương pháp số dư giảm dần vì chúng thường mất giá trị sử dụng và giá trị thị trường nhanh nhất trong vài năm đầu, đặc biệt với thiết bị công nghệ nơi tốc độ lạc hậu công nghệ diễn ra rất nhanh. Nhà cửa, vật kiến trúc, và phần lớn tài sản cố định vô hình thường phù hợp hơn với phương pháp đường thẳng vì hao mòn của chúng gắn liền với thời gian sử dụng hơn là cường độ vận hành. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc chuyển đổi phương pháp khấu hao giữa các năm đối với cùng một tài sản thường bị ràng buộc chặt bởi quy định kế toán và thuế, nên quyết định chọn phương pháp nào cần cân nhắc kỹ ngay từ khi bắt đầu trích khấu hao chứ không nên thay đổi tùy tiện.
Khấu hao ảnh hưởng thế nào đến lợi nhuận và dòng tiền
Một điểm dễ gây nhầm lẫn là khấu hao là chi phí trên báo cáo kết quả kinh doanh nhưng không phải là dòng tiền chi ra thực tế trong kỳ đó, vì tiền đã chi ra trọn vẹn ngay tại thời điểm mua tài sản. Vì vậy khi phân tích dòng tiền của doanh nghiệp, khấu hao thường được cộng ngược trở lại vào lợi nhuận sau thuế để tính ra dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, đây là lý do nhiều báo cáo tài chính có chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao. Về mặt thuế, khấu hao là một chi phí được trừ hợp lý khi tính thu nhập chịu thuế, nên chọn phương pháp khấu hao nhanh hơn ở những năm đầu như số dư giảm dần sẽ giúp doanh nghiệp giảm số thuế phải nộp sớm hơn, tức có lợi về mặt giá trị thời gian của tiền dù tổng số thuế phải nộp trong suốt vòng đời tài sản là không đổi giữa hai phương pháp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Khấu hao tài sản cố định là gì, nói đơn giản dễ hiểu?
Là cách chia nhỏ chi phí mua một tài sản dùng được nhiều năm ra thành từng phần ghi nhận vào chi phí kinh doanh mỗi năm, thay vì tính hết một lần vào năm mua. Nhờ vậy lợi nhuận từng năm phản ánh đúng hơn hiệu quả sử dụng tài sản đó trong năm.
Giá trị thanh lý ước tính là gì, sao nhiều tài sản lại để bằng 0?
Là số tiền dự kiến thu được khi bán hoặc thanh lý tài sản sau khi đã dùng hết thời gian sử dụng hữu ích. Với thiết bị văn phòng, phần mềm hay nội thất, giá trị thu hồi lúc đó thường không đáng kể nên được đặt bằng 0 cho đơn giản. Với máy móc công nghiệp, phương tiện vận tải, con số này có thể là một tỷ lệ phần trăm đáng kể so với nguyên giá.
Vì sao khấu hao số dư giảm dần lại cao hơn nhiều ở năm đầu?
Vì phương pháp này tính khấu hao dựa trên tỷ lệ phần trăm nhân với giá trị còn lại, mà năm đầu giá trị còn lại chính là gần bằng toàn bộ nguyên giá nên khấu hao ra số tiền lớn nhất. Càng về sau, giá trị còn lại càng nhỏ nên khấu hao tính ra cũng nhỏ dần theo.
Tổng khấu hao của hai phương pháp cuối cùng có bằng nhau không?
Có, xét trên toàn bộ thời gian sử dụng hữu ích, cả hai phương pháp đều khấu hao hết đúng phần giá trị phải khấu hao, tức nguyên giá trừ giá trị thanh lý. Khác biệt chỉ nằm ở việc phân bổ khoản đó nhiều hay ít giữa các năm, phương pháp số dư giảm dần dồn nhiều hơn vào các năm đầu.
Vì sao công cụ lại tự chuyển từ số dư giảm dần sang đường thẳng ở năm cuối?
Vì nếu chỉ áp dụng thuần túy công thức số dư giảm dần, khấu hao sẽ mãi giảm dần theo cấp số nhân và không bao giờ đưa giá trị còn lại về đúng giá trị thanh lý trong đúng số năm đã định. Việc chuyển sang đường thẳng khi mức đó cao hơn số dư giảm dần là cách làm chuẩn để tài sản khấu hao hết vừa đúng trong thời gian sử dụng hữu ích đã đặt ra.
Khung thời gian khấu hao trong công cụ có phải số liệu chính thức không?
Không, đây chỉ là khung tham khảo phổ biến cho vài nhóm tài sản thường gặp để bạn có điểm khởi đầu hợp lý. Số năm khấu hao cụ thể cho hạch toán thuế cần đối chiếu với quy định chi tiết theo từng loại tài sản, tốt nhất nên hỏi trực tiếp bộ phận kế toán hoặc kiểm toán của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có được tự do chọn phương pháp khấu hao cho mỗi tài sản không?
Về nguyên tắc doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp phù hợp với từng loại tài sản cố định của mình và phải áp dụng nhất quán trong suốt quá trình sử dụng, trừ trường hợp có thay đổi cách thức sử dụng để đem lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Việc đăng ký phương pháp khấu hao thường cần thông báo với cơ quan thuế trước khi thực hiện.
Máy móc thiết bị mua cũ đã qua sử dụng thì tính khấu hao thế nào?
Nguyên giá vẫn là giá mua thực tế cộng các chi phí để đưa tài sản vào sử dụng, nhưng thời gian sử dụng hữu ích cần ước tính dựa trên tình trạng thực tế còn lại của tài sản chứ không lấy nguyên khung thời gian áp dụng cho tài sản mới, vì phần lớn tuổi thọ đã bị hao mòn bởi chủ sở hữu trước.
Tài sản cố định vô hình như phần mềm, bằng sáng chế có khấu hao giống tài sản hữu hình không?
Về bản chất là có, tài sản vô hình cũng được phân bổ giá trị dần theo thời gian sử dụng, thường gọi là phân bổ thay vì khấu hao nhưng cách tính đường thẳng là tương tự. Công cụ này tính đúng công thức đường thẳng và số dư giảm dần nên vẫn áp dụng được, chỉ cần lưu ý phần lớn tài sản vô hình dùng phương pháp đường thẳng là phổ biến hơn.
Nếu thay đổi thời gian sử dụng hữu ích giữa chừng thì tính lại thế nào?
Khi có căn cứ rõ ràng để thay đổi thời gian sử dụng hữu ích, ví dụ đánh giá lại tình trạng kỹ thuật, phần giá trị còn lại chưa khấu hao hết sẽ được phân bổ lại theo thời gian sử dụng mới, không tính lại từ đầu. Công cụ này tính cho một kịch bản trọn vẹn từ đầu nên với tình huống thay đổi giữa chừng, bạn cần nhập lại giá trị còn lại tại thời điểm thay đổi làm nguyên giá mới và số năm còn lại làm thời gian sử dụng mới.
Khấu hao có phải là dòng tiền thực sự chi ra hàng năm không?
Không. Khấu hao là chi phí kế toán được ghi nhận để phân bổ khoản tiền đã chi ra một lần khi mua tài sản, không phải là khoản tiền mặt chi thêm mỗi năm. Vì vậy khi phân tích dòng tiền, khấu hao thường được cộng trở lại vào lợi nhuận để ra dòng tiền hoạt động thực tế.
Công cụ này có tính khấu hao theo tháng ngay từ tháng mua trong năm không?
Không, công cụ tính trọn năm dựa trên giả định tài sản được đưa vào sử dụng từ đầu kỳ khấu hao và trình bày thêm một con số khấu hao đường thẳng quy đổi theo tháng để tham khảo. Nếu tài sản đưa vào sử dụng giữa năm, thực tế kế toán thường tính khấu hao theo số tháng sử dụng thực tế trong năm đầu tiên, bạn cần tự điều chỉnh tỷ lệ tương ứng.
Từ khóa liên quan
- tính khấu hao tài sản cố định
- công thức khấu hao đường thẳng
- khấu hao số dư giảm dần có điều chỉnh
- bảng khấu hao tài sản cố định excel
- thời gian khấu hao máy móc thiết bị
- khung khấu hao thông tư 45
- tính khấu hao nhà xưởng
- khấu hao phương tiện vận tải
- double declining balance calculator
- nguyên giá tài sản cố định là gì
- giá trị thanh lý ước tính
- phân biệt khấu hao đường thẳng và giảm dần
- khấu hao ảnh hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp
- công cụ tính khấu hao online miễn phí
- khấu hao tài sản cố định vô hình
- cách lập bảng khấu hao hàng năm
- khấu hao thiết bị văn phòng
- tính khấu hao lũy kế
- giá trị còn lại của tài sản cố định
- kế toán khấu hao tài sản cố định doanh nghiệp nhỏ
