Sự chuyển dịch của hạ tầng tài chính toàn cầu sang các giao thức phi tập trung đã đặt các Validator (nút xác thực) vào vị trí trọng yếu của nền kinh tế số. Trong cơ chế đồng thuận Bằng chứng cổ phần (Proof-of-Stake - PoS), các Validator không chỉ đơn thuần là những đơn vị vận hành máy chủ mà còn là những thực thể duy trì tính toàn vẹn của sổ cái, ngăn ngừa gian lận và đảm bảo an ninh mạng lưới. Tuy nhiên, bản chất của quyền lực đề xuất khối và sự bất cân xứng về thông tin giữa người vận hành và người ủy quyền (delegator) đã tạo ra những kẽ hở cho các hành vi trục lợi tinh vi. Phân tích này của Tấn Phát Digital sẽ đi sâu vào các khía cạnh kỹ thuật, kinh tế và hành vi của Validator trên các mạng lưới Ethereum, Solana và Cosmos, nhằm làm rõ liệu các "anh hùng thầm lặng" này có thể gian lận người dùng hay không và các cơ chế bảo vệ hiện có vận hành như thế nào.

Kiến trúc đồng thuận và sự phân định vai trò trong hệ thống PoS

Trong các mạng lưới blockchain hiện đại, việc duy trì an ninh không còn dựa trên năng lực tính toán thuần túy mà dựa trên giá trị kinh tế bị khóa. Các Validator kiểm tra tỉ mỉ mọi giao dịch, đảm bảo rằng chỉ những dữ liệu hợp lệ mới được thêm vào chuỗi. Tuy nhiên, cấu trúc này tạo ra một mối quan hệ ủy thác giữa người sở hữu token và người vận hành nút. Người dùng gửi quyền biểu quyết của họ cho Validator để đổi lấy một phần phần thưởng lạm phát và phí giao dịch, nhưng đồng thời họ cũng phải gánh chịu những rủi ro phát sinh từ hành vi của Validator đó.

Các mạng lưới như Ethereum, Solana và Cosmos có những cách tiếp cận khác nhau trong việc thiết lập rào cản kỹ thuật và hình phạt kinh tế để điều chỉnh hành vi của Validator.

So sánh các tham số an ninh cơ bản giữa các mạng lưới

Dưới đây là tổng hợp các thông số kỹ thuật cốt lõi từ nghiên cứu của Tấn Phát Digital:

Ethereum (ETH): Sử dụng cơ chế đồng thuận PoS (Casper/LMD-GHOST). Yêu cầu tối thiểu là 32 ETH để vận hành nút. Thời gian Unbonding linh hoạt theo hàng đợi (Exit Queue). Hiện có hơn 1,000,000 Validator tham gia bảo mật mạng lưới.
Solana (SOL): Kết hợp PoS và Proof-of-History (PoH). Không có yêu cầu tối thiểu chính thức về số lượng SOL để chạy nút. Thời gian Unbonding ngắn, khoảng 2-3 ngày (tương đương 1 Epoch). Mạng lưới duy trì khoảng 2,000 Validator.
Cosmos (ATOM): Sử dụng cơ chế Tendermint (BFT). Số lượng Validator bị giới hạn, thường thuộc Top 175-180 người dẫn đầu. Thời gian Unbonding cố định 21 ngày. Số lượng Validator thay đổi tùy thuộc vào từng App-chain cụ thể.

Sự khác biệt về cấu trúc này dẫn đến các loại rủi ro khác nhau. Ví dụ, sự tập trung hóa cao trong nhóm Validator của Solana hoặc sự phụ thuộc vào các relay trong Ethereum đều tạo ra những điểm yếu mà các tác nhân ác ý có thể khai thác.

Trục lợi thông qua giao dịch: Sự trỗi dậy của MEV và Sandwich Attack

Giá trị có thể trích xuất tối đa (Maximal Extractable Value - MEV) là một trong những hình thức gian lận hoặc trục lợi phổ biến nhất mà Validator có thể thực hiện đối với người dùng cuối. MEV đề cập đến khả năng của các nhà sản xuất khối trong việc thay đổi thứ tự, bao gồm hoặc loại bỏ các giao dịch nhằm tối ưu hóa lợi nhuận cá nhân.

Cơ chế của Sandwich Attack

Sandwich Attack là một biến thể của MEV nhắm trực tiếp vào các giao dịch trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Quá trình này diễn ra như sau:

Phát hiện: Validator hoặc một bot MEV giám sát mempool công khai để tìm kiếm các lệnh mua lớn có thiết lập độ trượt giá cao.
Front-running: Kẻ tấn công đặt một lệnh mua ngay trước giao dịch của nạn nhân, đẩy giá tài sản lên cao.
Thực thi: Giao dịch của nạn nhân được thực hiện ở mức giá bị thổi phồng, khiến họ nhận được ít token hơn so với dự kiến.
Back-running: Validator thực hiện lệnh bán ngay sau đó để thu lợi nhuận từ sự chênh lệch giá do nạn nhân tạo ra.

Hành vi này không chỉ gây thiệt hại tài chính trực tiếp cho người dùng mà còn làm xói mòn lòng tin vào tính công bằng của các giao thức DeFi. Theo các báo cáo phân tích, hoạt động MEV trên Ethereum đã trích xuất hàng trăm triệu USD từ người dùng trước khi các giải pháp bảo vệ được triển khai rộng rãi.

Xem thêm: Proof of Stake là gì?

Phân tích lỗ hổng Relay và vụ việc 25 triệu USD năm 2023

Một ví dụ điển hình về sự gian lận nghiêm trọng xảy ra vào tháng 4 năm 2023 trên mạng Ethereum. Một Validator ác ý đã khai thác lỗ hổng trong hàm PublishBlock() của MEV-boost-relay. Lỗ hổng này cho phép Validator xem được nội dung payload của khối ngay cả khi khối đó không hợp lệ.

Quy trình tấn công: Validator gửi một khối không hợp lệ nhưng được ký đúng cách. Relay, thay vì hủy bỏ, lại tiết lộ thông tin giao dịch chi tiết.
Tráo đổi giao dịch: Validator này sau đó đã xây dựng lại khối, loại bỏ các giao dịch back-run của các bot MEV khác và thay thế bằng các giao dịch của chính mình để chiếm đoạt tài sản.
Hậu quả: Khoảng 25 triệu USD đã bị đánh cắp từ 5 bot MEV khác nhau, đánh dấu một trong những vụ gian lận Validator lớn nhất lịch sử.

Sự việc này cho thấy rằng ngay cả khi có các cơ chế như Proposer-Builder Separation (PBS), các Validator vẫn có thể tìm ra những "vùng xám" kỹ thuật để trục lợi.

Gian lận trong xác thực và cơ chế Slashing

Slashing là hình phạt kinh tế khắc nghiệt nhất được thiết kế để trừng phạt các hành vi sai trái của Validator. Khi một Validator vi phạm các quy tắc cốt lõi của giao thức, một phần tài sản ký gửi (bao gồm cả vốn của người ủy quyền) sẽ bị tiêu hủy.

Các loại tội danh và hình phạt chi tiết

Mức độ nghiêm trọng của Slashing thay đổi tùy theo loại vi phạm và mạng lưới cụ thể:

Double Signing (Ký hai lần):
- Ethereum: Phạt ngay 1/32 số dư hiệu dụng (có thể lên đến 1 ETH).
- Cosmos: Phạt 5% tổng số tiền đang stake.
- Solana (Dự kiến): Phạt dựa trên hàm bậc hai, mức cao nhất có thể lên đến 100%.
Downtime (Ngoại tuyến/Ngừng hoạt động):
- Ethereum: Áp dụng Inactivity Leak (phạt nhẹ nhưng tăng dần theo thời gian).
- Cosmos: Phạt 0.01% nếu Validator bỏ lỡ 95% trong 10,000 khối liên tiếp.
- Solana: Hiện tại không phạt trực tiếp vào vốn stake gốc.
Hậu quả bổ sung:
- Ethereum: Validator bị đẩy ra khỏi mạng lưới vĩnh viễn.
- Cosmos: Bị "tombstoned" (đánh dấu và loại bỏ vĩnh viễn khỏi danh sách).
- Solana: Bị tước quyền nhận ủy quyền từ các chương trình hỗ trợ của Foundation.

Trên mạng Cosmos, dữ liệu từ các mainnet cho thấy rủi ro lớn nhất đối với người ủy quyền thường không phải là sự gian lận có ý thức mà là sự yếu kém trong quản lý hạ tầng của Validator dẫn đến các lỗi downtime.

Xem thêm: Consensus Mechanism là gì?

Gian lận hoa hồng: "Commission Rug Pull" trên Solana

Một hình thức trục lợi đặc thù thường thấy trên mạng Solana là gian lận phí hoa hồng. Vì Solana cho phép các Validator thay đổi tỷ lệ hoa hồng một cách linh hoạt, một số kẻ xấu đã thực hiện chiến thuật "Commission Rug Pull".

Validator sẽ bắt đầu với mức phí hoa hồng thấp (thậm chí 0%) để thu hút lượng lớn người ủy quyền. Ngay trước khi kết thúc một Epoch, Validator đột ngột tăng phí lên 100%. Hành vi này cho phép Validator chiếm đoạt toàn bộ phần thưởng lẽ ra thuộc về người ủy quyền cho chu kỳ đó. Để đối phó, các công cụ theo dõi thời gian thực đã ra đời để dán nhãn "Badge of Dishonor" (huy hiệu ô nhục) cho các nút vi phạm đạo đức nghề nghiệp này.

"Bỏ trốn" và ngừng hoạt động (Inactivity)

Sự không ổn định của Validator không chỉ làm giảm phần thưởng mà còn có thể dẫn đến việc vốn của người dùng bị "giam lỏng". Nhiều người dùng thường chọn Validator dựa trên chỉ số Uptime gần 100%, nhưng Tấn Phát Digital lưu ý rằng đây có thể là một chỉ số phù phiếm nếu không đi kèm với Skip Rate thấp. Một Validator có thể trực tuyến nhưng lại bỏ lỡ khối liên tục do cấu hình mạng kém, dẫn đến lợi nhuận thực tế (Real APY) bị sụt giảm nghiêm trọng.

Phân tích hành động của Solana Foundation tháng 6/2024

Vào tháng 6 năm 2024, Solana Foundation đã chính thức loại bỏ một nhóm lớn các Validator khỏi chương trình ủy quyền. Nguyên nhân là các Validator này bị phát hiện sử dụng các sửa đổi đặc biệt để tham gia vào các mempool riêng tư nhằm thực hiện Sandwich Attack đối với chính những người dùng đang ủy quyền cho họ. Mặc dù các Validator này vẫn có thể hoạt động (vì Solana là mạng không cần cấp phép), nhưng việc bị tước đi sự hỗ trợ tài chính từ Foundation là một đòn giáng mạnh vào kinh tế và uy tín của họ.

Chiến lược bảo vệ bản thân cho người ủy quyền

Để đảm bảo an toàn cho tài sản khi Staking, Tấn Phát Digital khuyên người dùng nên tuân thủ các quy tắc sau:

Tránh phí 0%: Phí hoa hồng 0% thường không bền vững và có thể là dấu hiệu của việc bù đắp chi phí bằng MEV ác ý hoặc chuẩn bị tăng phí đột ngột.
Đa dạng hóa Validator: Chia nhỏ vốn để giảm thiểu rủi ro khi một node bị tấn công hoặc bị Slashing.
Tránh Top 10: Người dùng nên chọn các Validator ở vị trí từ 11 đến 100 có hiệu suất ổn định để giúp mạng lưới phi tập trung hơn và tránh rủi ro tập trung quyền lực.
Kiểm tra chỉ số kỹ thuật: Ưu tiên các nút có Skip Rate thấp, lịch sử phí ổn định và có lượng "Skin in the game" (tài sản tự ký gửi) lớn.

Công cụ và phương thức quản lý ví chuyên dụng

Sở hữu ví cá nhân là bước đầu tiên để giành lại quyền kiểm soát. Tính năng Redelegate (Tái ủy quyền) là công cụ quan trọng nhất để chuyển đổi Validator ngay lập tức mà không cần đợi thời gian Unstake dài ngày.

Keplr (Cosmos): Cho phép chọn Validator mới và xác nhận 'Redelegate' để chuyển vốn ngay lập tức.
Phantom (Solana/Ethereum): Cung cấp các cảnh báo rủi ro cao và hỗ trợ các giải pháp Liquid Staking như JitoSOL giúp người dùng duy trì tính thanh khoản và dễ dàng thoát khỏi các node kém hiệu quả.

Tầm nhìn từ cộng đồng Blockchain Việt Nam

Việt Nam đang khẳng định vị thế trong việc vận hành các nút xác thực uy tín với các đơn vị tiêu biểu:

SotaTek: Vận hành nút trên nhiều mạng lưới như Ethereum, Polygon, BNB Chain; sở hữu đội ngũ nhân sự lớn nhất APAC.
Savvycom: Đơn vị dẫn đầu về chuyển đổi số, phát triển các hệ sinh thái sản phẩm blockchain chuyên nghiệp.
NCCPlus Vietnam: Mạng lưới kỹ sư phần mềm trẻ cung cấp giải pháp kỹ thuật cho các mạng lưới blockchain lớn.
ONUS: Hệ sinh thái Staking phục vụ hơn 7 triệu người dùng, giúp phổ cập đầu tư tài sản số tại Việt Nam.
InApps Technology: Chuyên gia tư vấn bảo mật và phát triển giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các cộng đồng như Cardano Việt Nam cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn người dùng vận hành Stake Pool an toàn.

10 Case Study Điển Hình Về Rủi Ro Và Gian Lận Validator

Để mang lại cái nhìn thực tế nhất, Tấn Phát Digital đã tổng hợp 10 sự cố chấn động liên quan đến hành vi của Validator:

1. Vụ khai thác MEV-boost-relay Ethereum (4/2023)

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2023, một Validator ác ý đã khai thác lỗ hổng trong hàm PublishBlock() của relay Flashbots. Validator này đã gửi một khối không hợp lệ nhưng được ký đúng cách để đánh lừa relay tiết lộ nội dung payload. Sau đó, hắn tráo đổi các giao dịch back-run của các bot MEV khác bằng giao dịch của chính mình.

Thiệt hại: Hơn $25$ triệu USD bị chiếm đoạt từ 5 bot MEV.
Bài học: Ngay cả hạ tầng bảo vệ MEV cũng có thể trở thành điểm yếu nếu tồn tại lỗi phần mềm.

2. Solana Foundation loại bỏ hàng loạt Validator (6/2024)

Solana Foundation đã chính thức loại bỏ một nhóm Validator khỏi chương trình ủy quyền vì tham gia vào các mempool riêng tư để thực hiện Sandwich Attack. Các Validator này đã sử dụng các bản sửa đổi (mods) đặc biệt để trục lợi từ chính người dùng của mình.

Hậu quả: Các Validator bị tước quyền nhận SOL ủy quyền từ Foundation vĩnh viễn.
Tầm quan trọng: Minh chứng cho việc mạng lưới sẵn sàng trừng phạt các hành vi phi đạo đức để bảo vệ người dùng retail.

3. Sự cố "Wide Sandwich" đa Slot trên Solana (2025)

Các nhà nghiên cứu từ 0xGhostLogs đã phát hiện một hình thức tấn công MEV tinh vi hơn gọi là "Wide Sandwich". Thay vì thực hiện trong một slot duy nhất, kẻ tấn công thực hiện lệnh front-run và back-run ở các slot khác nhau để tránh bị các công cụ giám sát phát hiện.

Quy mô: Ước tính có $222,272$ nạn nhân với lợi nhuận trích xuất lên tới $87,000$ SOL chỉ trong tháng 1 năm 2025.
Thách thức: Validator có thể cấu kết với nhau để re-order giao dịch xuyên khối.

4. Tác động của sự cố AWS US-EAST-1 (10/2025)

Sự cố gián đoạn dịch vụ của Amazon Web Services (AWS) tại khu vực Virginia đã khiến hàng nghìn Validator gặp trục trặc. Các nút xác thực Ethereum đặt tại US-EAST-1 ghi nhận tỷ lệ downtime từ $18\%$ đến $22\%$.

Rủi ro: Cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào hạ tầng tập trung (Cloud Concentration Risk).
Ghi nhận: Solana duy trì được sự ổn định tốt hơn với tỷ lệ uptime đạt $99.97\%$ nhờ sự phân bổ hạ tầng đa dạng hơn.

5. Hetzner chặn hơn 1,000 nút Solana (11/2022)

Nhà cung cấp đám mây Hetzner đột ngột thay đổi chính sách, cấm toàn bộ các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa. Điều này khiến hơn $1,000$ Validator Solana (chiếm khoảng $10\%$ mạng lưới) bị ngắt kết nối ngay lập tức.

Thiệt hại: Các nhà vận hành đối mặt với việc mất phần thưởng và nguy cơ bị phạt do không thể di dời hạ tầng kịp thời.

6. Lịch sử Double-signing hiếm hoi trên Cosmos Hub

Kể từ khi ra mắt năm 2019, Cosmos Hub chỉ ghi nhận 5 sự kiện Slashing do lỗi ký hai lần (double-signing). Một sự cố điển hình xảy ra vào tháng 9 năm 2022 khi một Validator kích hoạt đồng thời cả nút chính và nút dự phòng (fallback) cùng sử dụng một định danh, dẫn đến việc sản xuất các khối trùng lặp.

Hình phạt: Validator bị "tombstoned" (loại bỏ vĩnh viễn) và bị phạt $5\%$ số tiền stake.

7. Các vụ Slashing attestation trên Ethereum Q3/2024

Báo cáo từ Figment cho thấy trong quý 3 năm 2024, có 10 sự kiện Slashing xảy ra trên mạng Ethereum, tất cả đều liên quan đến vi phạm quy tắc attestation (xác thực).

Phân tích: Đa số các lỗi này đến từ việc vận hành sai quy trình khi di chuyển node hoặc cấu hình phần mềm không chuẩn xác.

8. Vụ đốt 11.36 triệu SOL của Solana Foundation (2020)

Trong giai đoạn đầu năm 2020, cộng đồng Solana đã phản ứng gay gắt khi phát hiện Foundation cho một nhà tạo lập thị trường vay $11.3$ triệu SOL mà không công bố. Để xoa dịu dư luận và chứng minh tính minh bạch, Solana Foundation đã thực hiện tiêu hủy vĩnh viễn số lượng SOL này khỏi quỹ dự trữ.

9. Rủi ro tập trung hóa của Lido Finance

Mặc dù là giao thức Liquid Staking hàng đầu, Lido đối mặt với chỉ trích về việc tập trung quyền lực khi kiểm soát gần $30\%$ lượng ETH stake trên toàn mạng lưới.

Case Study: Việc chỉ có khoảng $30$ thực thể vận hành nút chuyên nghiệp được DAO phê duyệt tạo ra một rủi ro quản trị tiềm ẩn, nơi các quyết định có thể bị thao túng bởi nhóm thiểu số.

10. Cơ chế bảo hiểm RPL của Rocket Pool

Trái ngược với Lido, Rocket Pool sử dụng mô hình bảo hiểm phi tập trung. Mỗi người vận hành nút (Node Operator) bắt buộc phải ký gửi token RPL làm tài sản thế chấp bảo hiểm.

Thực tế: Trong các trường hợp Slashing, token RPL của người vận hành sẽ bị bán đi để bồi thường cho người ủy quyền trước khi chạm đến phần vốn ETH của họ.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs) Về Rủi Ro Validator

Dưới đây là tổng hợp 20 câu hỏi phổ biến nhất mà người dùng Staking thường quan tâm, được Tấn Phát Digital giải đáp dựa trên các dữ liệu mới nhất:

Validator là gì?
Là các nút trong mạng lưới Proof-of-Stake chịu trách nhiệm xác thực giao dịch, sản xuất khối và bảo mật mạng lưới để nhận phần thưởng.
Validator có thể trực tiếp lấy cắp tiền từ ví của tôi không?
Không, họ không có quyền truy cập vào khóa cá nhân của bạn. Tuy nhiên, họ có thể khiến bạn mất tiền thông qua Slashing hoặc gian lận hoa hồng.
Sandwich Attack là gì?
Là hình thức trục lợi MEV khi một Validator hoặc Bot chèn lệnh mua ngay trước và lệnh bán ngay sau giao dịch của bạn để ăn chênh lệch giá.
MEV có luôn xấu không?
Không hẳn. MEV giúp cân bằng thị trường (arbitrage), nhưng các cuộc tấn công nhắm vào người dùng nhỏ lẻ (Sandwich) mới là hành vi ác ý cần loại bỏ.
Slashing ảnh hưởng đến tôi như thế nào?
Nếu Validator bạn ủy quyền bị Slashing, một phần số token bạn đang stake (thường từ 0.1% đến 100% tùy lỗi) sẽ bị mạng lưới tiêu hủy vĩnh viễn.
Cần bao nhiêu ETH để trở thành một Validator độc lập?
Bạn cần ít nhất 32 ETH để có thể tự chạy một nút xác thực trên mạng Ethereum.
Commission Rug Pull trên Solana diễn ra như thế nào?
Validator để phí 0% để thu hút vốn, sau đó bất ngờ tăng lên 100% ngay trước khi trả thưởng để chiếm đoạt toàn bộ lợi nhuận của người dùng.
Tại sao Cosmos (ATOM) yêu cầu 21 ngày để rút tiền?
Đây là khoảng thời gian "unbonding" để đảm bảo tính an ninh, ngăn chặn các cuộc tấn công rút vốn tháo chạy đột ngột.
Tại sao nên tránh các Validator thu phí 0%?
Phí 0% thường không đủ bù đắp chi phí vận hành, dẫn đến rủi ro Validator phải dùng MEV ác ý hoặc đột ngột tăng phí để trục lợi.
Skip Rate là gì và tại sao nó quan trọng?
Skip Rate là tỷ lệ Validator bỏ lỡ việc sản xuất khối. Một Validator có Uptime cao nhưng Skip Rate cao vẫn mang lại lợi nhuận thấp cho người dùng.
Lợi ích của tính năng Redelegate (Tái ủy quyền) là gì?
Cho phép bạn chuyển tiền từ Validator kém uy tín sang Validator mới ngay lập tức mà không cần đợi thời gian unbonding (7-21 ngày).
Tôi có thể tìm thấy Validator uy tín của Việt Nam ở đâu?
Các đơn vị lớn như SotaTek, Savvycom, ONUS và các cộng đồng như Cardano Việt Nam là những lựa chọn phổ biến.
Jito-Solana client giúp ích gì cho người dùng?
Đây là phần mềm giúp Validator tối ưu MEV một cách minh bạch và chia sẻ lại phần lớn lợi nhuận MEV cho người dùng thay vì giữ lại toàn bộ.
Correlation Penalty trên Ethereum là gì?
Là hình phạt tăng nặng nếu nhiều Validator cùng gặp sự cố một lúc, nhằm trừng phạt việc tập trung hạ tầng (như quá nhiều người dùng chung AWS).
Liquid Staking Tokens (LST) là gì?
Là các token đại diện cho tài sản đang stake (như stETH, JitoSOL), giúp bạn vừa nhận lãi staking vừa có thể dùng token đó trong DeFi.
Tôi có thể làm gì với stETH hoặc JitoSOL?
Bạn có thể dùng chúng làm tài sản thế chấp để vay mượn, cung cấp thanh khoản trên sàn DEX hoặc bán lấy SOL/ETH bất cứ lúc nào.
Staking trên sàn giao dịch (CEX) có an toàn không?
Sàn giúp thao tác dễ dàng nhưng bạn không giữ "khóa cá nhân" và có rủi ro nếu sàn gặp sự cố hoặc áp dụng mức phí quản lý cao.
Uptime 100% có phải là tiêu chí duy nhất để chọn Validator?
Không, Uptime chỉ cho thấy server online. Bạn cần xem thêm lịch sử Slashing, mức phí và liệu họ có thực hiện các biện pháp an ninh tốt hay không.
Vụ việc Solana Foundation loại bỏ Validator năm 2024 có ý nghĩa gì?
Cho thấy mạng lưới đang mạnh tay loại bỏ các Validator thực hiện Sandwich Attack để bảo vệ quyền lợi cho người dùng nhỏ lẻ.
Tại sao không nên chọn các Validator đứng Top 1-10 về số lượng tiền stake?
Để tăng tính phi tập trung cho mạng lưới và giảm thiểu rủi ro khi một thực thể quá lớn bị tấn công, gây ảnh hưởng diện rộng.

Validator có thể gian lận người dùng không? Câu trả lời là Có, nhưng kiến trúc blockchain được thiết kế để người dùng có thể chủ động kiểm soát. Quyền kiểm soát cuối cùng luôn nằm trong tay bạn thông qua việc nắm vững tri thức và sử dụng các công cụ quản lý ví đúng cách. Tấn Phát Digital tin rằng sự cảnh giác và sự hiểu biết của mỗi cá nhân chính là bức tường lửa quan trọng nhất bảo vệ sự toàn vẹn của nền kinh tế phi tập trung.