Chuyển đổi kiểu gõ tiếng Việt: từ chữ có dấu sang chuỗi Telex, VNI, VIQR và ngược lại
Công cụ dịch hai chiều giữa văn bản tiếng Việt có dấu và chuỗi phím của ba kiểu gõ phổ biến. Gõ vào Tiếng Việt sẽ ra Tieengs Vieetj theo Telex, Tie6ng1 Vie6t5 theo VNI, Tie^ng' Vie^t. theo VIQR. Dán ngược một chuỗi gõ vào thì công cụ dựng lại chữ có dấu, đặt dấu thanh đúng chữ theo quy tắc chính tả. Kèm bảng tra đầy đủ phím dấu của từng kiểu.
Tính năng nổi bật
- Dịch hai chiều giữa Unicode có dấu và chuỗi gõ của ba kiểu Telex, VNI, VIQR
- Dựng lại chữ có dấu từ chuỗi gõ, tự đặt dấu thanh vào đúng chữ theo quy tắc chính tả tiếng Việt
- Chọn được vị trí phím dấu thanh khi sinh chuỗi: cuối âm tiết như tieengs hoặc ngay sau nguyên âm như tieesng
- Bảng tra năm dấu thanh và năm loại dấu tạo chữ, hiện song song phím của cả ba kiểu gõ
- Xử lý đúng các trường hợp khó: nguyên âm đôi ươ, âm đệm trong qu và gi, chữ hoa có dấu
- Nút đưa kết quả sang ô giải mã để kiểm tra ngay chuỗi vừa sinh có dựng lại đúng bản gốc không
- Đếm số phím thực sự phải gõ, dùng để so sánh độ dài chuỗi giữa ba kiểu
- Giữ nguyên chữ số, dấu câu và phần tiếng Anh trong câu, chỉ đụng vào phần chữ tiếng Việt
Kiểu gõ là chuyện phím bấm, không phải chuyện tệp lưu
Khi bạn bấm phím trên máy có cài Unikey hoặc EVKey, bộ gõ đứng chen giữa bàn phím và phần mềm. Nó theo dõi dãy phím bạn vừa gõ, nhận ra một quy ước quen thuộc rồi thay dãy phím đó bằng một chữ có dấu trước khi phần mềm kịp nhận. Gõ e rồi e nữa, bộ gõ hiểu bạn muốn ê. Gõ thêm s, nó hiểu bạn muốn thêm dấu sắc. Xong việc, thứ nằm trong tệp là chữ ế ở dạng Unicode, không còn dấu vết nào của phím e hay phím s. Chính vì vậy đổi kiểu gõ không bao giờ sửa được văn bản đã lưu, và biết một người gõ Telex hay VNI cũng không cho bạn manh mối nào về bảng mã của tệp. Công cụ này hữu ích ở hai tình huống thực tế: bạn ngồi trước một máy không cài bộ gõ và cần soạn nhanh một đoạn tiếng Việt, hoặc bạn nhận được một đoạn ai đó gõ mà bộ gõ chưa kịp bật nên chữ ra thành tieengs Vieejt và cần dịch lại.
Lợi ích khi sử dụng
- Soạn được đoạn tiếng Việt có dấu ngay cả khi máy trước mặt không cài bộ gõ
- Cứu được đoạn văn bị gõ hụt vì quên bật bộ gõ, không phải gõ lại từ đầu
- Học nhanh phím dấu của một kiểu gõ mới bằng cách nhìn chữ quen rồi xem chuỗi phím
- So sánh trực tiếp số phím phải gõ giữa Telex, VNI và VIQR trên cùng một đoạn văn
- Hiểu rõ ranh giới giữa kiểu gõ và bảng mã, tránh dùng nhầm công cụ khi gặp lỗi font
Cách dùng công cụ chuyển kiểu gõ
- 1Chọn kiểu gõ bạn quan tâm ở ô Kiểu gõ, mặc định là Telex vì đây là kiểu phổ biến nhất hiện nay.
- 2Ở thẻ Chữ có dấu sang chuỗi gõ, dán đoạn văn tiếng Việt vào ô bên trái để xem chuỗi phím tương ứng hiện ra bên phải.
- 3Đổi ô Vị trí phím dấu thanh nếu bạn muốn chuỗi ra theo thói quen của mình, cả hai cách đều được bộ gõ chấp nhận.
- 4Ở thẻ Chuỗi gõ sang chữ có dấu, dán chuỗi kiểu tieengs Vieejt hoặc tie6ng1 Vie6t5 vào để công cụ dựng lại chữ có dấu.
- 5Đối chiếu bảng tra phía dưới khi bạn muốn nhớ phím dấu, rồi bấm nút chép để lấy kết quả mang đi dùng.
Mọi chữ tiếng Việt đều tách được thành ba phần, và ba kiểu gõ chỉ khác nhau ở phím
Nhìn chữ ự sẽ thấy nó gồm ba lớp: chữ u làm nền, một dấu móc biến u thành ư, và một dấu nặng đặt bên dưới. Toàn bộ hệ thống gõ tiếng Việt xoay quanh việc trả lời hai câu hỏi, đặt dấu tạo chữ bằng phím nào và đặt dấu thanh bằng phím nào. Telex trả lời bằng chữ cái, tận dụng những chữ không dùng trong tiếng Việt: w cho dấu móc và dấu trăng, chữ cái lặp lại cho dấu mũ, còn dấu thanh là f, s, r, x, j. VNI trả lời bằng chữ số ở hàng phím trên: 6 cho dấu mũ, 7 cho dấu móc, 8 cho dấu trăng, 9 cho chữ đ, còn 1 đến 5 là năm dấu thanh. VIQR trả lời bằng ký hiệu có sẵn trên bàn phím tiếng Anh: dấu mũ là ký tự mũ, dấu móc là dấu cộng, dấu trăng là dấu ngoặc mở, còn dấu thanh mượn dấu huyền, dấu nháy, dấu hỏi, dấu ngã và dấu chấm. Ba cách gán khác nhau nhưng đích đến giống hệt, và đó là lý do một đoạn văn dịch được sang cả ba kiểu mà không mất mát gì.
Dấu thanh rơi vào chữ nào, và chỗ người Việt tranh cãi nhiều nhất
Khi bạn gõ hoaf, bộ gõ phải tự quyết định đặt dấu huyền lên chữ o hay chữ a. Quy tắc mà công cụ này áp dụng theo đúng thứ tự sau. Nếu trong vần có một chữ đã mang dấu tạo chữ như ă, â, ê, ô, ơ, ư thì dấu thanh đặt lên chữ đó, nên tiếng có dấu sắc trên ê và người có dấu huyền trên ơ. Nếu vần chỉ có một nguyên âm thì không phải nghĩ. Nếu vần có nhiều nguyên âm và phía sau còn phụ âm cuối thì dấu đặt lên nguyên âm cuối cùng của vần, nên toán có dấu trên a. Nếu vần có nhiều nguyên âm mà không có phụ âm cuối thì dấu đặt lên nguyên âm đầu với vần hai chữ và nguyên âm giữa với vần ba chữ, nên hòa và ngoài. Riêng âm đệm u trong qu và i trong gi không nhận dấu, nên là quả và già. Cách đặt hòa theo lối phổ biến hiện nay khác cách hoà theo lối cũ, cả hai đều gặp trong sách vở, công cụ chọn lối phổ biến để khớp với thói quen của đa số bộ gõ.
Ba chỗ Telex hay vướng khi bạn viết lẫn tiếng Anh, tên riêng và mã nguồn
Telex nhanh vì mọi phím đều nằm ở hàng chữ, nhưng cái giá là nó chiếm dụng những chữ cái vốn có nghĩa trong tiếng Anh. Gõ gas trong khi bộ gõ đang bật sẽ ra gá, vì chữ s sau nguyên âm bị hiểu là dấu sắc. Gõ new ra nêw hoặc nêu tùy cấu hình, vì w bị hiểu là dấu móc. Tên riêng nước ngoài như Andrew, Wilson, Jeff đều dính lỗi tương tự. Trong mã nguồn thì rắc rối hơn vì tên biến hay có dạng userName, dataSource, isFocused, và bộ gõ có thể chèn dấu vào giữa. Cách xử lý quen thuộc là bật chế độ gõ tắt tiếng Anh, hoặc dùng phím tắt tắt bộ gõ trước khi vào ô mã nguồn, hoặc chuyển sang VNI vì các phím số ít va chạm hơn hẳn. Với công cụ này, khi bạn dán một chuỗi gõ có lẫn tiếng Anh thì phần lẫn cũng bị hiểu là dấu, đó là hạn chế chung của mọi bộ gõ chứ không riêng ở đây, nên hãy dán từng đoạn thuần tiếng Việt để kết quả sạch.
Vì sao chuỗi kinh điển tieengs Vieejt lại đặt dấu ở hai chỗ khác nhau
Nhìn kỹ chuỗi tieengs Vieejt sẽ thấy một điều lạ: chữ đầu đặt phím dấu sắc sau cả phụ âm cuối ng, còn chữ sau đặt phím dấu nặng ngay sau nguyên âm và trước phụ âm cuối t. Cùng một câu mà hai cách. Đây không phải lỗi, mà phản ánh đúng cách người Việt gõ thật: bộ gõ chấp nhận cả hai vị trí nên tay gõ theo quán tính chứ không theo quy tắc. Có người quen bỏ dấu ngay sau nguyên âm vì nghĩ tới đâu bỏ tới đó, có người quen gõ trọn âm tiết rồi mới bỏ dấu vì như vậy nhịp tay đều hơn. Khi sinh chuỗi thì công cụ buộc phải chọn một cách, nên có ô Vị trí phím dấu thanh để bạn đổi. Chiều ngược lại thì dễ hơn, công cụ nhận cả hai vị trí và cho ra cùng một kết quả, vì nó gom toàn bộ âm tiết rồi mới quyết định đặt dấu vào chữ nào. Nhờ vậy tieengs Vieejt, tieesng Vieejt và tieengs Vieetj đều dựng lại thành tiếng Việt.
Kiểu gõ không phải bảng mã, cũng không phải bỏ dấu
Ba việc này hay bị gộp làm một vì đều liên quan tới dấu tiếng Việt, nhưng chúng khác nhau về bản chất. Kiểu gõ chỉ tồn tại trong khoảnh khắc giữa lúc bạn bấm phím và lúc chữ hiện ra, sau đó biến mất khỏi tệp. Bảng mã là cách tệp lưu chữ xuống ổ đĩa và tồn tại mãi cùng tệp. Bỏ dấu là một phép biến đổi nội dung, xóa hẳn thông tin về dấu. Vì vậy nếu chữ trên màn hình hiện thành TiÕng ViÖt hay Tieáng Vieät thì đó là lỗi bảng mã, đổi kiểu gõ không giải quyết được gì, hãy sang /vi/tools/font-unicode-converter. Có một điểm cực dễ nhầm ở đây: chuỗi Tieáng của bảng mã VNI-Windows và chuỗi Tie6ng1 của kiểu gõ VNI trông đều liên quan tới chữ VNI nhưng là hai thứ hoàn toàn khác nhau. Còn nếu bạn cần một bản không dấu để đặt tên tệp hay nhập vào phần mềm cũ, đó là việc bỏ dấu, hãy dùng /vi/tools/xoa-dau-tieng-viet chứ đừng tìm cách gõ thiếu dấu.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Telex và VNI kiểu nào gõ nhanh hơn?
Telex thường nhanh hơn với người gõ mười ngón vì mọi phím dấu đều nằm ở hàng chữ, tay không phải rời vị trí. VNI đòi với lên hàng số nhưng bù lại gần như không va chạm với tiếng Anh và tên riêng nước ngoài. Ô đếm phím phải gõ trên trang này cho bạn so sánh trực tiếp trên chính đoạn văn của mình.
Máy không cài bộ gõ thì dùng trang này thay được không?
Được cho những đoạn ngắn. Bạn gõ chuỗi kiểu tieengs Vieejt vào thẻ Chuỗi gõ sang chữ có dấu, công cụ dựng lại chữ có dấu rồi bạn chép mang đi dán. Cách này hợp khi soạn nhanh một email hay một ghi chú trên máy lạ, còn soạn tài liệu dài thì vẫn nên cài bộ gõ cho tiện.
Gõ ươ trong Telex bằng phím nào cho chắc ăn?
Cách chắc chắn nhất là gõ đủ móc cho từng chữ, tức uwow, ví dụ người gõ là nguwowfi. Nhiều bộ gõ chấp nhận lối tắt uow, và công cụ này cũng nhận lối tắt đó khi phía sau còn phụ âm cuối. Riêng chữ thuở thì gõ thuowr vì đây là vần uơ thật chứ không phải ươ.
Vì sao gõ chữ gas trong Telex lại ra gá?
Vì chữ s đứng sau nguyên âm được Telex hiểu là phím dấu sắc. Đây là hạn chế cố hữu của Telex chứ không phải lỗi cấu hình. Cách xử lý là bật chế độ gõ tắt tiếng Anh trong Unikey hoặc EVKey, gõ thêm một chữ s nữa để hủy dấu, hoặc tắt bộ gõ khi cần nhập tiếng Anh.
Đặt dấu vào chữ nào mới đúng, hòa hay hoà?
Cả hai đều gặp trong sách vở. Lối cũ đặt dấu lên nguyên âm chính là hoà, lối phổ biến hiện nay đặt lên nguyên âm đầu của vần là hòa. Công cụ này theo lối phổ biến để khớp với cách đa số bộ gõ đang làm, nên gõ hoaf sẽ ra hòa.
Kiểu gõ VNI có liên quan gì tới bảng mã VNI-Windows không?
Không, dù trùng tên. Kiểu gõ VNI là quy ước phím số để tạo chữ, cho ra chuỗi kiểu Tie6ng1 Vie6t5. Bảng mã VNI-Windows là cách lưu chữ vào tệp, cho ra chuỗi kiểu Tieáng Vieät khi bị đọc sai. Trang này xử lý kiểu gõ, còn bảng mã thuộc về công cụ font unicode converter.
VIQR bây giờ còn ai dùng không?
Ít dùng để soạn thảo hằng ngày nhưng vẫn hữu ích khi bạn phải gõ tiếng Việt qua một kênh chỉ nhận ký tự ASCII, chẳng hạn dòng lệnh, tin nhắn hệ thống cũ hoặc trường dữ liệu hạn chế. Đây cũng là kiểu dễ đọc nhất bằng mắt vì ký hiệu dấu gợi hình đúng dấu thật.
Gõ chữ hoa có dấu thì bấm phím dấu viết hoa hay viết thường?
Bộ gõ chấp nhận cả hai, TIEENGS và TIEENGs đều ra TIẾNG. Khi sinh chuỗi, công cụ này viết phím dấu theo đúng dạng của chữ mang dấu để chuỗi nhìn nhất quán, nên chữ hoa sẽ đi kèm phím dấu viết hoa.
Lập trình viên gõ tiếng Việt bị dính dấu vào tên biến thì xử lý sao?
Đây là va chạm giữa Telex và cách đặt tên kiểu userName hay dataSource. Cách gọn nhất là gán một phím tắt bật tắt bộ gõ và bấm trước khi vào cửa sổ mã nguồn, hoặc cấu hình bộ gõ loại trừ theo ứng dụng. Nếu bạn thường xuyên viết lẫn hai ngôn ngữ, chuyển sang VNI cũng giảm hẳn va chạm.
Trên điện thoại có gõ Telex được không?
Có, bàn phím hệ thống trên cả hai nền tảng đều hỗ trợ Telex và VNI, bạn bật trong phần cài đặt bàn phím tiếng Việt. Quy ước phím giống hệt trên máy tính nên bảng tra ở trang này dùng chung được, chỉ khác là điện thoại thường tự gợi ý từ nên ít khi phải gõ đủ dấu.
Công cụ có nhận một đoạn trộn lẫn nhiều kiểu gõ không?
Không, mỗi lần xử lý công cụ chỉ áp dụng một kiểu gõ theo ô bạn chọn, giống đúng cách bộ gõ thật hoạt động. Nếu đoạn văn của bạn trộn Telex và VNI thì hãy tách ra rồi xử lý từng phần với kiểu tương ứng.
Vì sao chuỗi gõ sinh ra khác với thói quen tay tôi?
Vì bộ gõ chấp nhận nhiều vị trí đặt phím dấu còn công cụ buộc phải chọn một. Hãy đổi ô Vị trí phím dấu thanh giữa cuối âm tiết và ngay sau nguyên âm để khớp thói quen của bạn. Dù chọn cách nào, dán chuỗi đó vào bộ gõ thật vẫn ra đúng chữ.
Từ khóa liên quan
- chuyển đổi kiểu gõ tiếng Việt
- telex sang unicode
- vni sang unicode
- viqr sang tiếng Việt có dấu
- gõ tiếng Việt không cần unikey
- bảng phím dấu telex
- bảng phím dấu vni
- cách gõ chữ ươ trong telex
- telex và vni khác nhau thế nào
- tieengs Vieejt nghĩa là gì
- quy tắc đặt dấu thanh tiếng Việt
- hòa hay hoà đặt dấu đúng
- gõ tiếng Việt trên máy lạ
- kiểu gõ và bảng mã khác nhau
- chuyển chuỗi gõ thành chữ có dấu
- telex bị lỗi khi gõ tiếng Anh
- gõ chữ đ trong telex vni viqr
- công cụ chuyển telex vni online
- học gõ telex cho người mới
- dịch chuỗi phím tiếng Việt
