Sắp xếp danh sách theo đúng bảng chữ cái tiếng Việt
Công cụ sắp xếp danh sách theo dòng với năm thao tác: xuôi theo bảng chữ cái, ngược lại, theo giá trị số rút từ mỗi dòng, đảo ngược thứ tự hiện có và xáo trộn ngẫu nhiên. Phần so sánh chữ dùng quy tắc đối chiếu của tiếng Việt nên chữ đ và các dấu thanh được xếp đúng chỗ thay vì bị đẩy xuống cuối.
Tính năng nổi bật
- Sắp xếp xuôi theo bảng chữ cái, dùng quy tắc đối chiếu tiếng Việt
- Sắp xếp ngược theo bảng chữ cái
- Sắp xếp theo giá trị số rút ra từ mỗi dòng, kể cả khi số nằm lẫn trong chữ
- Đảo ngược thứ tự danh sách đang có
- Xáo trộn ngẫu nhiên toàn bộ danh sách
- Tự bỏ các dòng trống trước khi xử lý
- Đếm sẵn số dòng có nội dung trong ô nhập
- Nút sao chép kết quả, mọi xử lý chạy trên trình duyệt nên danh sách không gửi đi đâu
Vì sao hàm sắp xếp thông thường xếp sai tiếng Việt
Cách sắp xếp mặc định của hầu hết công cụ là so sánh theo mã ký tự, tức so theo thứ tự các chữ cái nằm trong bảng mã máy tính. Với tiếng Anh thì cách đó ra đúng bảng chữ cái, nhưng với tiếng Việt thì sai hoàn toàn, vì các chữ có dấu nằm ở vùng mã cao hơn mọi chữ cái không dấu. Kết quả là Đà Nẵng bị đẩy xuống sau Vinh, Ấn Độ nằm sau Ý, và mọi từ bắt đầu bằng ă, â, ê, ô, ơ, ư đều dồn về cuối danh sách. Trong một danh sách tỉnh thành, danh mục sản phẩm hay bảng tên nhân viên, lỗi này rất dễ nhận ra và trông rất cẩu thả. Công cụ này dùng hàm so sánh có chỉ định ngôn ngữ tiếng Việt, nghĩa là nó áp bộ quy tắc đối chiếu chính thức: chữ đ xếp ngay sau chữ d, các nguyên âm có dấu phụ xếp liền sau nguyên âm gốc, và các dấu thanh chỉ được xét khi phần chữ đã giống hệt nhau.
Lợi ích khi sử dụng
- Danh sách tiếng Việt xếp đúng bảng chữ cái thay vì dồn chữ có dấu xuống cuối
- Không phải mở bảng tính chỉ để sắp một danh sách vài chục dòng
- Năm thao tác gói trong năm nút, không cần nhớ cú pháp hay công thức nào
- Xáo trộn ngẫu nhiên tiện khi cần chia nhóm hoặc đổi thứ tự trình bày
- Danh sách không rời khỏi trình duyệt nên dùng được với dữ liệu nội bộ
Cách sắp xếp một danh sách
- 1Dán danh sách vào ô Input, mỗi mục nằm trên một dòng riêng; công cụ tự bỏ các dòng trống.
- 2Bấm nút tương ứng với kiểu sắp xếp bạn cần, kết quả hiện ngay ở ô Output bên phải.
- 3Nếu chưa vừa ý, bấm một nút khác; mỗi nút đều đọc lại ô Input chứ không xử lý tiếp lên kết quả trước đó.
- 4Với danh sách có số, hãy kiểm tra kết quả bằng mắt vì cách rút số có vài giới hạn nêu ở phần bên dưới.
- 5Bấm nút sao chép ở ô Output để lấy danh sách đã sắp xếp dán sang nơi bạn cần.
Thứ tự bảng chữ cái tiếng Việt thực sự như thế nào
Bảng chữ cái tiếng Việt có 29 chữ cái theo thứ tự a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i, k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ư, v, x, y. Hai điểm hay bị làm sai nhất là vị trí của đ, vốn phải nằm ngay sau d chứ không phải cuối bảng, và vị trí của các nguyên âm có dấu phụ như ă, â, ê, ô, ơ, ư, vốn phải nằm liền sau nguyên âm gốc của chúng. Ngoài thứ tự chữ cái còn có thứ tự dấu thanh, quy ước là không dấu, huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng — thứ tự này chỉ được đem ra xét khi phần chữ cái của hai mục đã giống hệt nhau, ví dụ khi so ba, bà, bả, bã, bá, bạ. Cách đối chiếu nhiều tầng như vậy gọi là so sánh theo trọng số, và đó chính là cách mà bộ quy tắc đối chiếu tiếng Việt trong trình duyệt hoạt động. Chính vì có nhiều tầng nên kết quả không thể tái tạo bằng một phép so sánh chuỗi đơn giản.
Năm nút và chính xác từng nút làm gì
Nút xuôi và nút ngược đều so sánh theo quy tắc tiếng Việt, khác nhau ở chiều. Nút theo số làm việc theo cách riêng: nó xóa khỏi mỗi dòng mọi ký tự không phải chữ số, dấu chấm hoặc dấu trừ, rồi đọc phần còn lại thành một số để so sánh; dòng nào không rút được số nào sẽ được coi là 0. Nhờ vậy các dòng dạng Sản phẩm 3, Sản phẩm 12, Sản phẩm 25 xếp đúng theo giá trị chứ không xếp thành 12, 25, 3 như khi sắp theo chữ. Nút đảo ngược đơn giản lật ngược thứ tự các dòng đang có trong ô nhập, không sắp xếp gì cả. Nút xáo trộn đổi chỗ ngẫu nhiên toàn bộ. Có một điểm cần nhớ: cả năm nút đều đọc lại nội dung ô Input chứ không xử lý tiếp trên kết quả ở ô Output. Nghĩa là bấm sắp theo số rồi bấm đảo ngược sẽ không cho bạn thứ tự số giảm dần, mà cho thứ tự đảo của danh sách gốc. Muốn nối nhiều thao tác, hãy sao chép kết quả rồi dán ngược lại vào ô Input.
Cái bẫy khi sắp xếp theo số trong dữ liệu tiếng Việt
Cách rút số nói trên hoạt động tốt với những dòng có đúng một con số nguyên, nhưng gặp ba tình huống thì cho kết quả sai. Thứ nhất là số tiền viết theo quy ước Việt Nam với dấu chấm ngăn cách hàng nghìn: chuỗi 1.250.000 sau khi rút sẽ được đọc thành 1,25 vì dấu chấm bị hiểu là dấu thập phân theo quy ước quốc tế. Muốn sắp đúng, hãy bỏ hết dấu chấm ngăn cách trước khi dán vào. Thứ hai là dòng chứa nhiều con số, chẳng hạn ngày tháng hay mã có nhiều cụm số: các chữ số bị dồn lại thành một chuỗi dài và giá trị thu được không còn ý nghĩa. Thứ ba là số thập phân viết bằng dấu phẩy theo kiểu Việt Nam: dấu phẩy bị xóa nên 3,5 thành 35. Ngoài ra, sắp theo số chỉ có chiều tăng dần; muốn giảm dần thì sao chép kết quả, dán lại vào ô nhập rồi bấm đảo ngược. Với dữ liệu số quan trọng, nên đưa vào bảng tính và tách cột số riêng thay vì dựa vào cách rút số tự động.
Xáo trộn ngẫu nhiên: thuật toán và giới hạn cần biết
Nút xáo trộn dùng thuật toán Fisher-Yates, cách trộn chuẩn mực trong lập trình: duyệt danh sách từ cuối về đầu, mỗi bước chọn ngẫu nhiên một vị trí trong phần chưa duyệt rồi đổi chỗ. Ưu điểm của thuật toán này là mọi hoán vị đều có xác suất xuất hiện bằng nhau, khác hẳn cách trộn nghiệp dư kiểu gán cho mỗi phần tử một số ngẫu nhiên rồi sắp xếp, vốn cho phân phối lệch. Tuy nhiên nguồn ngẫu nhiên ở đây là bộ sinh số ngẫu nhiên thông thường của trình duyệt, không phải bộ sinh dùng cho mật mã. Với việc chia nhóm học viên, đổi thứ tự câu hỏi trong bài kiểm tra hay xáo thứ tự trình bày thì hoàn toàn đủ dùng. Nhưng với quay thưởng có giá trị vật chất hoặc bất cứ tình huống nào cần chứng minh tính công bằng, đừng dùng công cụ này: bạn cần một quy trình có thể kiểm chứng, chẳng hạn công bố trước danh sách và hạt giống ngẫu nhiên, hoặc quay công khai có người chứng kiến.
Khi nào dùng công cụ này, khi nào dùng bảng tính
Công cụ này mạnh ở một việc duy nhất: sắp xếp nhanh một danh sách phẳng, mỗi mục một dòng, với thứ tự chữ cái đúng chuẩn tiếng Việt. Đó là việc mà bảng tính làm không tốt, vì chức năng sắp xếp trong Excel dựa vào thiết lập ngôn ngữ của hệ thống và kết quả với tiếng Việt thường không như mong đợi. Ngược lại, có bốn tình huống nên chuyển sang bảng tính. Một là dữ liệu nhiều cột cần sắp theo một cột mà vẫn giữ nguyên các cột đi kèm. Hai là cần sắp nhiều mức, chẳng hạn theo tỉnh rồi trong mỗi tỉnh sắp theo tên. Ba là cần vừa sắp vừa lọc hoặc tính toán. Bốn là danh sách quá lớn, vì công cụ chạy toàn bộ trong bộ nhớ trang nên vài chục nghìn dòng đã bắt đầu chậm. Một lưu ý cuối: công cụ này không loại bỏ mục trùng, danh sách có ba dòng giống nhau thì sau khi sắp xếp vẫn còn đủ ba dòng, chỉ là chúng nằm cạnh nhau — cần lọc trùng thì dùng công cụ chuyên cho việc đó.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Công cụ có sắp xếp đúng tiếng Việt có dấu không?
Có. Phần so sánh chữ dùng hàm đối chiếu có chỉ định ngôn ngữ tiếng Việt, nên chữ đ xếp ngay sau chữ d, các nguyên âm có dấu phụ xếp liền sau nguyên âm gốc, và dấu thanh chỉ được xét khi phần chữ cái đã giống nhau. Đây là điểm khác biệt so với sắp xếp theo mã ký tự thông thường.
Vì sao Excel sắp xếp tiếng Việt hay sai?
Vì kết quả phụ thuộc vào thiết lập ngôn ngữ của hệ thống, và nếu hệ thống không dùng bộ quy tắc đối chiếu tiếng Việt thì phép sắp xếp quay về so theo mã ký tự. Khi đó mọi từ bắt đầu bằng chữ có dấu như Đà Nẵng hay Ấn Độ đều bị dồn xuống cuối danh sách.
Chữ đ nên nằm ở đâu trong bảng chữ cái?
Ngay sau chữ d và trước chữ e, vì đ là một chữ cái riêng trong bảng chữ cái tiếng Việt gồm 29 chữ. Cách sắp xếp theo mã ký tự lại đẩy nó xuống sau toàn bộ các chữ cái Latin không dấu, và đây là một trong những lỗi dễ nhận ra nhất trong danh sách chưa được sắp đúng.
Thứ tự dấu thanh khi sắp xếp là gì?
Quy ước là không dấu, huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng. Thứ tự này chỉ được đem ra xét khi phần chữ cái của hai mục đã giống hệt nhau, ví dụ khi so ba, bà, bả, bã, bá, bạ. Nếu phần chữ cái đã khác nhau thì dấu thanh không ảnh hưởng tới kết quả.
Vì sao sắp theo số ra kết quả lạ với số tiền?
Vì công cụ giữ lại dấu chấm khi rút số, mà dấu chấm được đọc là dấu thập phân theo quy ước quốc tế. Chuỗi 1.250.000 do đó bị hiểu thành 1,25. Cách xử lý là bỏ hết dấu chấm ngăn cách hàng nghìn trước khi dán danh sách vào ô nhập.
Sắp theo số giảm dần được không?
Không trực tiếp, vì chỉ có nút sắp tăng dần. Cách vòng qua là bấm sắp theo số, sao chép kết quả ở ô Output, dán ngược lại vào ô Input rồi bấm đảo ngược. Không thể bấm liên tiếp hai nút, vì mỗi nút đều đọc lại ô Input chứ không xử lý tiếp lên kết quả trước.
Nút đảo ngược khác gì nút sắp xếp ngược?
Nút đảo ngược chỉ lật thứ tự các dòng đang có, không so sánh gì cả, nên dòng cuối thành dòng đầu. Nút sắp xếp ngược thì thực sự so sánh nội dung rồi xếp từ cuối bảng chữ cái trở về. Hai kết quả chỉ giống nhau nếu danh sách gốc vốn đã được sắp xuôi.
Danh sách có dòng trống thì sao?
Mọi dòng chỉ chứa khoảng trắng hoặc hoàn toàn trống đều bị loại trước khi xử lý, nên kết quả không có dòng trống nào. Nếu bạn dùng dòng trống để phân nhóm trong danh sách gốc thì cấu trúc nhóm đó sẽ mất sau khi sắp xếp.
Công cụ có loại bỏ mục trùng không?
Không. Danh sách có ba dòng giống nhau thì sau khi sắp xếp vẫn còn đủ ba dòng, chỉ khác là chúng nằm cạnh nhau nên bạn dễ phát hiện hơn. Muốn loại trùng, hãy dùng công cụ xóa dòng trùng lặp riêng, sau đó mới đem kết quả sang đây để sắp xếp.
Xáo trộn ngẫu nhiên có dùng được cho quay thưởng không?
Không nên. Thuật toán trộn ở đây là Fisher-Yates nên phân phối đều về mặt toán học, nhưng nguồn ngẫu nhiên là bộ sinh thông thường của trình duyệt, không phải bộ sinh dùng cho mật mã, và kết quả không kiểm chứng được. Với giải thưởng có giá trị, hãy dùng quy trình quay công khai có người chứng kiến.
Chữ hoa và chữ thường có ảnh hưởng tới thứ tự không?
Có nhưng rất ít. Phép đối chiếu theo ngôn ngữ xét cách viết hoa ở tầng ưu tiên thấp nhất, nên hai mục chỉ khác nhau chữ hoa chữ thường sẽ nằm sát nhau chứ không bị tách xa. Đây là khác biệt lớn so với sắp theo mã ký tự, nơi toàn bộ chữ hoa xếp trước toàn bộ chữ thường.
Danh sách tôi dán vào có được gửi đi đâu không?
Không. Cả năm thao tác sắp xếp đều chạy bằng JavaScript ngay trên trình duyệt của bạn, không có bước gọi máy chủ và không có gì được lưu lại sau khi bạn đóng tab. Vì vậy dùng được với danh sách khách hàng, danh sách nhân sự hay dữ liệu nội bộ.
Từ khóa liên quan
- sắp xếp danh sách online
- sắp xếp theo bảng chữ cái tiếng việt
- list sorter online
- sắp xếp a-z tiếng việt
- sắp xếp tên theo abc
- thứ tự bảng chữ cái tiếng việt
- chữ đ xếp ở đâu
- thứ tự dấu thanh tiếng việt
- excel sắp xếp tiếng việt bị sai
- sắp xếp danh sách theo số
- đảo ngược danh sách
- xáo trộn danh sách ngẫu nhiên
- chia nhóm ngẫu nhiên
- thuật toán fisher-yates
- sắp xếp danh sách tỉnh thành
- sắp xếp danh mục sản phẩm
- sort list online
- công cụ xử lý văn bản online
- sắp xếp danh sách nhân viên
- sắp xếp danh sách từ khóa
