Tạo bảng Markdown bằng lưới ô: cú pháp, căn cột và những giới hạn của định dạng
Công cụ cho bạn điền dữ liệu vào một lưới ô như bảng tính, chọn căn lề cho từng cột, rồi lấy về đoạn Markdown đúng cú pháp. Hàng đầu tiên luôn là hàng tiêu đề, và dòng phân cách bên dưới được sinh tự động theo kiểu căn lề bạn chọn cho mỗi cột.
Tính năng nổi bật
- Lưới ô nhập liệu trực quan, gõ thẳng vào từng ô thay vì đếm dấu gạch đứng bằng mắt
- Bốn nút thêm và bớt hàng, thêm và bớt cột, giữ nguyên dữ liệu đã nhập khi thay đổi kích thước
- Chọn căn trái, căn giữa hoặc căn phải riêng cho từng cột bằng danh sách thả xuống ngay trên đầu cột
- Sinh dòng phân cách tự động theo đúng ký hiệu của từng kiểu căn lề
- Kết quả cập nhật ngay khi gõ, không cần bấm nút tạo bảng
- Ô kết quả hiển thị nguyên đoạn Markdown để bạn đọc và kiểm tra trước khi lấy
- Nút sao chép toàn bộ đoạn Markdown chỉ bằng một lần bấm
- Chạy trong trình duyệt, dữ liệu bạn nhập không được gửi lên máy chủ
Vì sao gõ tay một bảng Markdown lại mệt tới vậy
Cú pháp bảng trong Markdown rất đơn giản khi nhìn một bảng ba cột, nhưng chuyển sang bảng bảy cột với mười hàng thì mọi thứ đổi khác. Bạn phải đếm số dấu gạch đứng cho khớp giữa hàng tiêu đề, dòng phân cách và từng hàng dữ liệu; chỉ cần một hàng thiếu một dấu là cột lệch hết hoặc bảng không được nhận diện. Trong trình soạn thảo, dòng dài không xuống dòng nên bạn phải cuộn ngang liên tục và rất khó biết mình đang gõ vào ô nào. Thêm một cột vào giữa nghĩa là sửa tay từng hàng một. Lưới ô giải quyết đúng những rắc rối đó: bạn nhìn thấy cấu trúc bảng như khi làm việc trong bảng tính, và phần đếm dấu phân cách để máy lo. Đặc biệt khi cần thêm cột hoặc đổi thứ tự trong lúc viết tài liệu, cách này nhanh hơn nhiều lần so với sửa trực tiếp trong tệp.
Lợi ích khi sử dụng
- Không phải đếm dấu gạch đứng nên không còn cảnh bảng lệch cột vì thiếu một ký tự
- Thêm hoặc bớt cột chỉ mất một cú bấm thay vì sửa tay từng hàng
- Căn lề từng cột được sinh đúng ký hiệu, khỏi phải nhớ dấu hai chấm đặt ở đâu
- Nhìn được cấu trúc bảng theo dạng lưới nên phát hiện ngay ô bị bỏ trống
- Kết quả là Markdown thuần nên dùng được cho tài liệu kho mã, trang tài liệu kỹ thuật và bài viết
Cách tạo một bảng
- 1Dùng bốn nút phía trên để đặt số hàng và số cột, nhớ rằng hàng đầu tiên trong lưới chính là hàng tiêu đề của bảng.
- 2Gõ tên cột vào hàng đầu, sau đó điền dữ liệu vào các hàng còn lại theo đúng cột tương ứng.
- 3Chọn kiểu căn lề cho từng cột ở danh sách thả xuống trên đầu mỗi cột, thường căn phải cho cột số và căn trái cho cột chữ.
- 4Đọc đoạn Markdown hiện ở ô kết quả để kiểm tra số cột và nội dung có đúng như mong đợi không.
- 5Bấm nút sao chép rồi dán vào tệp tài liệu, và nhớ chừa một dòng trống phía trên bảng để trình kết xuất nhận diện đúng.
Cú pháp bảng và ba ký hiệu căn lề
Một bảng Markdown gồm ba phần theo đúng thứ tự. Hàng đầu là tiêu đề, các ô ngăn nhau bằng dấu gạch đứng. Hàng thứ hai là dòng phân cách, đây là phần bắt buộc và cũng là thứ báo cho trình kết xuất biết đây là bảng chứ không phải văn bản thường. Từ hàng thứ ba trở đi là dữ liệu. Dòng phân cách mang thêm nhiệm vụ quy định căn lề bằng vị trí đặt dấu hai chấm: chỉ có dấu gạch ngang thì dùng căn lề mặc định, đặt dấu hai chấm ở đầu là căn trái, đặt ở cả hai đầu là căn giữa, đặt ở cuối là căn phải. Số dấu gạch ngang không quan trọng, một dấu cũng đủ hợp lệ, nhưng viết ba dấu là quy ước phổ biến vì dễ đọc. Số cột của cả bảng do hàng tiêu đề quyết định: nếu một hàng dữ liệu có nhiều ô hơn thì phần thừa bị bỏ, nếu ít hơn thì các ô cuối để trống. Dấu gạch đứng ở đầu và cuối mỗi hàng có thể bỏ trong nhiều trình kết xuất, nhưng nên giữ lại vì bảng dễ đọc hơn hẳn khi xem mã nguồn.
Bảng không nằm trong đặc tả gốc của Markdown
Đây là điều nên biết trước khi dán bảng vào một hệ thống lạ. Markdown nguyên bản không có cú pháp bảng; nó xuất hiện về sau như một phần mở rộng, phổ biến nhất là bộ mở rộng mà kho mã nguồn lớn nhất đang dùng, và từ đó lan ra hầu hết các nền tảng khác. Hệ quả thực tế là không phải trình kết xuất nào cũng hiểu. Một số trình soạn thảo và một số hệ quản trị nội dung sẽ hiển thị nguyên khối chữ đầy dấu gạch đứng thay vì vẽ ra bảng. Trong trường hợp đó, có hai hướng xử lý: bật bộ mở rộng tương ứng nếu nền tảng cho phép, hoặc chuyển bảng thành thẻ HTML thuần, vì hầu hết trình kết xuất Markdown đều cho phép chèn HTML trực tiếp. Một điểm hay bị vấp nữa là bảng phải có dòng trống phía trên nó, nếu bảng dính liền vào đoạn văn phía trước thì nhiều trình kết xuất coi cả cụm là một đoạn văn và không nhận ra bảng. Tương tự, bảng đặt trong danh sách đánh dấu cần thụt lề đúng mức, nếu không sẽ vỡ cấu trúc.
Những thứ bảng Markdown không làm được
Danh sách này ngắn nhưng quan trọng vì nó quyết định bạn có nên dùng Markdown cho bảng đó hay không. Không gộp được ô theo chiều ngang hay chiều dọc, nên mọi bảng có tiêu đề nhóm trải trên nhiều cột đều nằm ngoài khả năng. Không xuống dòng được bên trong một ô bằng cách nhấn phím xuống dòng, vì mỗi dòng trong mã nguồn là một hàng của bảng; muốn ngắt dòng trong ô phải chèn thẻ ngắt dòng của HTML. Không có bảng lồng trong bảng. Không đặt được độ rộng cột, màu nền hay đường kẻ; toàn bộ phần trình bày do bộ định kiểu của nền tảng quyết định. Không có hàng tổng kết đặc biệt hay chức năng sắp xếp, dù một số nền tảng tự thêm khả năng sắp xếp khi hiển thị. Hàng tiêu đề là bắt buộc, nên bạn không tạo được bảng chỉ toàn dữ liệu; nếu không muốn hiện tiêu đề thì phải để các ô tiêu đề trống, và bảng vẫn chừa ra một hàng rỗng. Khi gặp bất kỳ nhu cầu nào trong danh sách trên, hãy chuyển hẳn sang thẻ bảng của HTML thay vì cố lách.
Ký tự gạch đứng trong dữ liệu và cách xử lý
Vì dấu gạch đứng là ký tự ngăn cột, bất kỳ dấu gạch đứng nào nằm trong nội dung ô sẽ bị hiểu là ký hiệu cắt cột và làm bảng vỡ ngay. Đây là tình huống rất dễ gặp khi bảng của bạn ghi lệnh dòng lệnh có đường ống, hoặc ghi biểu thức chính quy có phép hoặc. Cách xử lý là đặt một dấu gạch chéo ngược ngay trước dấu gạch đứng, khi đó trình kết xuất hiểu đó là ký tự thường. Lưu ý cách thoát này vẫn cần dùng ngay cả khi dấu gạch đứng nằm trong đoạn mã bao bởi dấu huyền, vì bộ phân tích cắt cột trước rồi mới xử lý phần định dạng bên trong ô. Công cụ này không tự thoát cho bạn, nên hãy tự thêm dấu gạch chéo ngược khi gõ vào ô. Ngoài dấu gạch đứng, các ký tự có ý nghĩa định dạng khác như dấu sao và dấu gạch dưới vẫn hoạt động bình thường bên trong ô, nghĩa là bạn dùng được chữ đậm, chữ nghiêng, liên kết và đoạn mã ngắn ngay trong ô; nhưng cũng nghĩa là một tên tệp có dấu gạch dưới ở giữa có thể vô tình bị hiểu thành chữ nghiêng.
Bảng dễ đọc trong mã nguồn và bảng dễ đọc sau khi kết xuất
Đoạn Markdown công cụ sinh ra không chèn thêm khoảng trắng để các dấu gạch đứng thẳng hàng theo chiều dọc. Điều này hoàn toàn không ảnh hưởng tới kết quả hiển thị, vì trình kết xuất cắt bỏ khoảng trắng thừa ở hai đầu mỗi ô. Nhưng nó ảnh hưởng tới việc đọc mã nguồn và tới việc so sánh phiên bản: khi các cột thẳng hàng, người xem thay đổi trong kho mã nhìn ra ngay ô nào bị sửa, còn khi các cột so le thì một thay đổi nhỏ có thể làm cả dòng trông khác đi. Nhiều trình soạn thảo có chức năng tự dóng hàng bảng Markdown, và các bộ định dạng mã cũng thường xử lý việc này; nếu dự án của bạn có chạy bộ định dạng thì đừng tốn công dóng tay. Về phía hiển thị, hãy nhớ bảng nhiều cột trên điện thoại sẽ bị nén rất chật hoặc phải cuộn ngang, nên đừng đưa quá nhiều cột vào một bảng. Nếu bảng có hơn năm sáu cột, thường nên cân nhắc tách thành hai bảng hoặc chuyển sang danh sách.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dòng phân cách trong bảng Markdown có bắt buộc không?
Bắt buộc. Đó chính là thứ báo cho trình kết xuất biết đây là một bảng chứ không phải mấy dòng văn bản có dấu gạch đứng. Nó phải nằm ngay dưới hàng tiêu đề và có số ô khớp với số cột. Thiếu dòng này thì toàn bộ nội dung hiển thị như văn bản thường.
Đặt căn lề cho cột bằng cách nào?
Bằng vị trí dấu hai chấm trong dòng phân cách. Dấu hai chấm ở đầu là căn trái, ở cả hai đầu là căn giữa, ở cuối là căn phải, còn chỉ có dấu gạch ngang thì dùng căn lề mặc định. Công cụ sinh những ký hiệu này tự động theo lựa chọn của bạn ở đầu mỗi cột.
Bảng có bắt buộc phải có hàng tiêu đề không?
Có. Cú pháp bảng trong Markdown không hỗ trợ bảng không có tiêu đề, và số cột của cả bảng cũng do hàng tiêu đề quyết định. Nếu bạn không muốn hiện tiêu đề, có thể để các ô đó trống nhưng bảng vẫn chừa ra một hàng rỗng phía trên; muốn bỏ hẳn thì phải chuyển sang thẻ bảng của HTML.
Làm sao gộp ô như trong bảng tính?
Không làm được. Markdown không có cú pháp gộp ô theo chiều ngang hay chiều dọc. Nếu bảng của bạn cần tiêu đề nhóm trải trên nhiều cột, hãy viết thẳng bằng thẻ bảng của HTML, vì hầu hết trình kết xuất Markdown đều cho phép chèn HTML trực tiếp vào tài liệu.
Xuống dòng bên trong một ô thế nào?
Không dùng phím xuống dòng được, vì mỗi dòng trong mã nguồn tương ứng một hàng của bảng. Cách thông dụng là chèn thẻ ngắt dòng của HTML vào giữa nội dung ô. Nhưng nếu một ô cần nhiều dòng chữ, thường đó là dấu hiệu nên tách nội dung ra khỏi bảng thay vì cố nhét vào.
Nội dung ô có chứa dấu gạch đứng thì làm sao?
Đặt một dấu gạch chéo ngược ngay trước dấu gạch đứng để trình kết xuất hiểu đó là ký tự thường. Cách thoát này vẫn cần ngay cả khi ký tự nằm trong đoạn mã bao bởi dấu huyền, vì bộ phân tích cắt cột trước rồi mới xử lý định dạng bên trong ô. Công cụ không tự thoát nên bạn phải thêm khi gõ.
Vì sao bảng của tôi dán vào mà không hiện ra?
Hai nguyên nhân phổ biến. Một là bảng dính liền đoạn văn phía trên, hãy chừa một dòng trống trước bảng. Hai là nền tảng bạn dùng không bật bộ mở rộng bảng, vì cú pháp này không nằm trong Markdown nguyên bản. Khi đó hãy bật bộ mở rộng nếu được, hoặc chuyển bảng sang thẻ HTML.
Các dấu gạch đứng có cần thẳng hàng không?
Không cần cho việc hiển thị, vì trình kết xuất bỏ qua khoảng trắng thừa ở hai đầu mỗi ô. Nhưng dóng thẳng hàng giúp mã nguồn dễ đọc và giúp việc so sánh phiên bản trong kho mã rõ ràng hơn nhiều. Nhiều trình soạn thảo và bộ định dạng mã có sẵn chức năng tự dóng hàng cho bảng.
Trong ô có dùng được chữ đậm hay liên kết không?
Được. Các cú pháp định dạng trong dòng vẫn hoạt động bình thường bên trong ô, bao gồm chữ đậm, chữ nghiêng, đoạn mã ngắn và liên kết. Ngược lại điều này cũng có nghĩa là một tên tệp chứa dấu gạch dưới ở giữa có thể vô tình bị hiểu thành chữ nghiêng, khi đó hãy bao nó trong dấu huyền.
Số cột không khớp giữa các hàng thì sao?
Hàng tiêu đề quyết định số cột của cả bảng. Hàng dữ liệu nào có nhiều ô hơn thì phần thừa bị bỏ đi, hàng nào ít ô hơn thì các cột cuối để trống. Dùng lưới ô của công cụ tránh được hoàn toàn tình huống này vì mọi hàng luôn có cùng số ô.
Dán được dữ liệu từ bảng tính vào không?
Công cụ không có chức năng nhập từ tệp hay dán cả khối dữ liệu, bạn phải gõ vào từng ô. Với bảng nhỏ thì không thành vấn đề, nhưng với bảng vài chục hàng thì cách nhanh hơn là dùng chính bảng tính để ghép chuỗi có dấu gạch đứng, rồi dán kết quả thẳng vào tệp tài liệu.
Bảng nhiều cột hiển thị trên điện thoại có ổn không?
Thường không ổn. Bảng nhiều cột bị nén rất chật hoặc buộc người đọc cuộn ngang, và nhiều nền tảng không cho bảng cuộn riêng nên cả trang bị tràn. Nếu bảng của bạn có hơn năm sáu cột, hãy cân nhắc tách thành hai bảng theo nhóm nội dung, hoặc chuyển sang dạng danh sách.
Từ khóa liên quan
- tạo bảng markdown
- markdown table generator
- cú pháp bảng markdown
- căn lề cột trong markdown
- bảng trong readme github
- markdown gộp ô bảng
- xuống dòng trong ô markdown
- dấu gạch đứng trong bảng markdown
- bảng markdown không hiển thị
- github flavored markdown
- chèn html vào markdown
- bảng markdown nhiều cột
- viết tài liệu kỹ thuật markdown
- markdown table online free
- tạo bảng cho readme
- bảng markdown thẳng hàng
- dòng phân cách bảng markdown
- bảng markdown trên mobile
- chuyển excel sang markdown
- công cụ tạo bảng markdown miễn phí
