Tạo trích dẫn tài liệu tham khảo: APA, MLA, Chicago, Harvard, IEEE và Vancouver
Công cụ tạo trích dẫn cho khóa luận, luận văn và bài báo khoa học theo sáu chuẩn định dạng, từ năm loại nguồn gồm sách, bài báo tạp chí, trang web, báo chí và video. Ngoài mục tài liệu tham khảo, công cụ còn sinh trích dẫn trong bài kèm số trang và gom nhiều nguồn thành danh mục đã sắp xếp. Mọi thao tác chạy trên trình duyệt, dữ liệu bạn gõ không gửi lên máy chủ.
Tính năng nổi bật
- Sáu chuẩn trích dẫn: APA phiên bản 7, MLA phiên bản 9, Chicago dạng tác giả và năm, Harvard, IEEE, Vancouver
- Năm loại nguồn với bộ trường riêng: sách, bài báo tạp chí, trang web, báo, video
- Sinh song song hai dạng: mục trong danh mục tài liệu tham khảo và trích dẫn trong bài
- Ô số trang riêng để tạo trích dẫn trực tiếp dạng có kèm trang cho câu trích nguyên văn
- Xử lý nhiều tác giả theo đúng quy tắc từng chuẩn, tự đổi sang dạng et al. hoặc dấu và khi cần
- Ghi nhớ nhiều nguồn thành một danh mục, chuẩn chữ cái tự sắp theo họ tác giả, chuẩn đánh số giữ nguyên thứ tự thêm vào
- Phần tên sách và tên tạp chí được in nghiêng, giữ nguyên định dạng nghiêng khi dán sang trình soạn thảo
- Bộ dọn dẹp tự xóa dấu ngoặc rỗng, dấu chấm phẩy thừa và khoảng trắng dư khi bạn để trống một số trường
Vì sao nên dựng danh mục tài liệu bằng công cụ thay vì gõ tay
Trích dẫn là phần bị trừ điểm nhiều nhất trong bài nộp mà lại ít được đầu tư thời gian nhất. Lý do là nó không khó về tư duy, chỉ khó về sự tỉ mỉ: mỗi chuẩn quy định riêng chỗ nào dấu chấm, chỗ nào dấu phẩy, tên tạp chí in nghiêng còn tên bài thì không, năm đặt trong ngoặc hay đứng trần. Khi bài có bốn mươi nguồn và bạn gõ tay lúc hai giờ sáng, sai sót là chuyện chắc chắn xảy ra. Công cụ này không thay bạn đọc tài liệu, nó chỉ đảm bảo một việc: cùng một bộ dữ liệu bạn nhập vào sẽ luôn ra đúng một khuôn dạng, không nguồn nào bị lệch so với nguồn khác. Lợi ích lớn thứ hai là đổi chuẩn tức thì. Khi giảng viên đổi yêu cầu từ APA sang IEEE, hoặc bạn gửi lại bài cho một tạp chí khác, bạn chỉ cần chọn lại chuẩn thay vì viết lại toàn bộ danh mục.
Lợi ích khi sử dụng
- Đổi giữa sáu chuẩn chỉ bằng một thao tác, cả danh mục tự định dạng lại theo chuẩn mới
- Không phải nhớ quy tắc nhiều tác giả của từng chuẩn, vốn là chỗ sai phổ biến nhất
- Có sẵn trích dẫn trong bài đi kèm nên phần trong bài và phần cuối bài luôn khớp nhau
- Danh mục theo chuẩn chữ cái được sắp tự động, khỏi lo sót thứ tự khi bổ sung nguồn muộn
- Chạy hoàn toàn trên trình duyệt, không đăng nhập, phù hợp khi làm bài trên máy phòng máy hoặc máy mượn
Cách tạo trích dẫn và danh mục tài liệu tham khảo
- 1Chọn loại nguồn trước, vì mỗi loại mở ra bộ trường khác nhau: sách cần nhà xuất bản và nơi xuất bản, bài báo cần tên tạp chí, tập, số và trang.
- 2Chọn chuẩn trích dẫn theo yêu cầu của khoa hoặc của tạp chí bạn định gửi bài, đừng chọn theo thói quen vì cùng một trường đại học các khoa có thể dùng chuẩn khác nhau.
- 3Nhập thông tin nguồn, riêng ô tác giả thì mỗi tác giả cách nhau bằng dấu chấm phẩy hoặc xuống dòng để công cụ tách đúng và áp quy tắc nhiều tác giả.
- 4Đọc kết quả hiện ngay bên dưới, đối chiếu phần trích dẫn trong bài và điền số trang nếu bạn đang trích nguyên văn một câu.
- 5Bấm thêm vào danh mục cho từng nguồn, làm lần lượt tới hết, rồi sao chép cả danh mục một lần và dán vào phần tài liệu tham khảo của bài.
Sáu chuẩn trích dẫn khác nhau ở đâu và ai dùng chuẩn nào
APA phiên bản 7 do Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ ban hành, dùng nhiều trong tâm lý, giáo dục và khoa học xã hội. Đặc trưng là năm xuất bản nằm trong ngoặc ngay sau tên tác giả, tên tác giả rút gọn thành chữ cái đầu. MLA phiên bản 9 của Hiệp hội Ngôn ngữ Hiện đại thống trị ngành ngữ văn và nhân văn, viết đủ tên tác giả và đặt năm ở cuối. Chicago dạng tác giả và năm phổ biến trong lịch sử và một số ngành khoa học, trích dẫn trong bài là tên họ, năm rồi tới trang, không có dấu phẩy giữa tên và năm. Harvard gần với APA nhưng không có một cơ quan duy nhất ban hành, nên mỗi trường quy định một biến thể. IEEE dùng trong kỹ thuật và khoa học máy tính, đánh số trong ngoặc vuông theo thứ tự xuất hiện, tên viết tắt đứng trước họ. Vancouver là chuẩn của ngành y và khoa học sức khỏe, cũng đánh số, họ đứng trước rồi tới chữ cái đầu của tên viết liền không dấu chấm. Chọn sai chuẩn là lỗi bị trừ điểm ngay từ vòng hình thức, nên hãy hỏi rõ trước khi bắt đầu.
Quy tắc nhiều tác giả, phần dễ sai nhất khi gõ tay
Mỗi chuẩn xử lý danh sách tác giả theo một logic riêng và công cụ đã cài sẵn từng logic đó. Với APA, một tác giả thì để nguyên, hai tác giả nối bằng dấu và, từ ba tới hai mươi tác giả liệt kê hết rồi thêm dấu và trước tên cuối, còn từ hai mươi mốt tác giả trở lên thì liệt kê mười chín tên đầu, thêm dấu ba chấm rồi tới tên tác giả cuối cùng. Với MLA, một tác giả đảo họ ra trước, hai tác giả thì người thứ hai giữ nguyên thứ tự tên, từ ba tác giả trở lên rút gọn thành tên đầu tiên kèm et al. Vancouver liệt kê tối đa sáu tác giả. IEEE giữ nguyên thứ tự tên rồi họ với các chữ cái đầu viết tắt. Riêng phần trích dẫn trong bài, APA và Harvard chuyển sang et al. ngay khi có từ ba tác giả, MLA cũng vậy nhưng không có dấu phẩy trước số trang. Đây chính là lý do nên nhập tác giả vào một ô duy nhất, mỗi người cách nhau bằng dấu chấm phẩy, để công cụ tự áp đúng quy tắc thay vì bạn phải nhớ.
Trích dẫn tên tác giả Việt Nam: chỗ công cụ cần bạn can thiệp tay
Đây là giới hạn thật cần nói rõ. Các chuẩn quốc tế đều giả định họ đứng cuối tên, nên công cụ lấy từ cuối cùng làm họ. Với tên Việt Nam thì ngược lại: họ đứng đầu. Nhập Nguyễn Văn An, công cụ sẽ hiểu An là họ và cho ra dạng An, N. V., trong khi cách viết được chấp nhận rộng rãi trên các ấn phẩm quốc tế là Nguyen, V. A. Cách xử lý đơn giản là đảo thứ tự ngay khi nhập, gõ thành Văn An Nguyễn, để công cụ lấy đúng chữ Nguyễn làm họ. Vấn đề thứ hai là dấu tiếng Việt: nhiều tạp chí quốc tế yêu cầu bỏ dấu, trong khi luận văn nộp trong nước lại phải giữ dấu, nên hãy thống nhất một kiểu cho toàn bài chứ đừng lẫn lộn. Vấn đề thứ ba là tên đệm, nhiều tác giả Việt Nam có hai chữ đệm và các tạp chí xử lý không đồng nhất, có nơi viết tắt cả hai, có nơi bỏ bớt. Nguyên tắc an toàn nhất là tra xem chính tác giả đó đã ký tên thế nào trên các công bố trước và giữ đúng cách viết ấy.
Trích dẫn trong bài và danh mục cuối bài phải khớp nhau
Một lỗi bị bắt rất nhanh khi chấm bài là số nguồn ở phần trích dẫn trong bài không trùng với số mục ở danh mục cuối bài. Nguồn xuất hiện trong bài mà thiếu trong danh mục là lỗi nặng, còn nguồn có trong danh mục mà không hề được nhắc trong bài cũng bị coi là độn tài liệu. Công cụ giúp bạn tránh chuyện đó bằng cách sinh cả hai dạng từ cùng một bộ dữ liệu. Với các chuẩn đánh số như IEEE và Vancouver, có thêm một ràng buộc nữa: số thứ tự trong ngoặc phải đúng với vị trí trong danh mục, và danh mục phải xếp theo thứ tự nguồn xuất hiện lần đầu trong bài, không xếp theo chữ cái. Vì vậy khi dùng hai chuẩn này, hãy thêm nguồn vào danh mục theo đúng trình tự bạn trích trong bài. Ngược lại với APA, MLA, Harvard và Chicago, danh mục xếp theo thứ tự chữ cái của họ tác giả, và công cụ tự sắp giúp bạn nên thứ tự thêm vào không quan trọng. Nếu chèn thêm một nguồn mới vào giữa bài viết dùng chuẩn đánh số, toàn bộ số phía sau phải dịch theo, đây là lúc dễ sai nhất.
Những gì công cụ không làm thay bạn
Công cụ không tự tra dữ liệu từ mã DOI hay từ đường dẫn, nghĩa là mọi trường đều phải bạn nhập tay và độ chính xác của kết quả phụ thuộc vào độ chính xác của thông tin bạn gõ vào. Nếu chép sai một chữ trong tên tạp chí hay nhầm số tập, kết quả vẫn ra đẹp nhưng vẫn là trích dẫn sai. Công cụ cũng không kiểm tra được nguồn có thật hay không, không cảnh báo khi bạn trích một bài đã bị rút lại, và không phát hiện đạo văn. Về mặt định dạng, phần thụt lề treo cho danh mục tài liệu tham khảo phải bạn tự chỉnh trong trình soạn thảo vì đó là thuộc tính đoạn văn chứ không nằm trong chuỗi ký tự. Chuẩn Harvard có nhiều biến thể theo từng trường nên kết quả ở đây là dạng phổ biến, cần đối chiếu với tài liệu hướng dẫn của khoa bạn. Cuối cùng, danh mục bạn dựng chỉ nằm trong phiên làm việc hiện tại, đóng tab hoặc tải lại trang là mất, vì vậy hãy sao chép sang tệp bài của mình sau mỗi vài nguồn thay vì để dồn tới cuối.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nên dùng chuẩn trích dẫn nào cho luận văn của tôi?
Hãy hỏi giảng viên hướng dẫn hoặc đọc quy định của khoa, vì cùng một trường các khoa thường dùng chuẩn khác nhau. Thông lệ chung là khoa học xã hội và giáo dục dùng APA, ngữ văn dùng MLA, kỹ thuật và công nghệ thông tin dùng IEEE, y dược dùng Vancouver, còn khối kinh tế nhiều nơi theo Harvard.
Tên tác giả Việt Nam nhập vào thế nào cho đúng?
Các chuẩn quốc tế coi từ cuối cùng là họ, nên nếu gõ Nguyễn Văn An bạn sẽ nhận được An, N. V. Cách khắc phục là nhập đảo lại thành Văn An Nguyễn để công cụ lấy đúng chữ Nguyễn làm họ. Hãy dùng chung một kiểu viết cho toàn bộ danh mục và bám theo cách tác giả đó đã ký trên các công bố trước.
Nhập nhiều tác giả bằng cách nào?
Gõ tất cả vào cùng một ô, mỗi tác giả cách nhau bằng dấu chấm phẩy hoặc bằng cách xuống dòng. Công cụ tự tách danh sách rồi áp quy tắc riêng của chuẩn bạn đang chọn, kể cả việc rút gọn thành et al. hay chèn dấu và trước tên cuối. Đừng tự gõ sẵn et al. vì như vậy nó sẽ bị coi là một tên tác giả.
Trích dẫn trong bài khác gì mục trong danh mục tài liệu tham khảo?
Trích dẫn trong bài là phần ngắn đặt ngay cạnh câu bạn vay mượn ý, thường chỉ gồm họ tác giả và năm, hoặc một con số trong ngoặc vuông. Mục trong danh mục cuối bài là bản đầy đủ giúp người đọc tìm lại nguồn gốc. Hai phần phải khớp nhau về số lượng và về tên tác giả, thiếu một bên là lỗi.
Khi nào cần ghi số trang trong trích dẫn?
Bắt buộc khi bạn trích nguyên văn một câu hoặc một đoạn, và nên có khi bạn diễn giải một ý cụ thể nằm ở một chỗ xác định trong tài liệu dài. Nếu chỉ tóm tắt ý tổng thể của cả công trình thì không cần. Ô số trang trong công cụ nhận cả một trang lẻ và khoảng trang dạng có gạch nối.
Trích dẫn trang web mà không tìm thấy tác giả thì làm sao?
Khi không có tác giả cá nhân, phần lớn chuẩn cho phép dùng tên tổ chức chủ quản của trang làm tác giả. Nếu cũng không xác định được tổ chức, bạn đưa tên bài viết lên vị trí đầu tiên. Trường hợp không có năm xuất bản, APA quy ước ghi n.d. thay cho năm, và công cụ cũng hiển thị như vậy ở phần trích dẫn trong bài.
Vì sao IEEE và Vancouver không sắp danh mục theo chữ cái?
Vì hai chuẩn này đánh số nguồn theo thứ tự xuất hiện lần đầu trong bài, nên số trong ngoặc phải trùng với vị trí trong danh mục. Công cụ giữ nguyên thứ tự bạn thêm vào cho hai chuẩn này, còn với APA, MLA, Harvard và Chicago thì tự sắp theo chữ cái của họ tác giả.
Chữ in nghiêng có giữ được khi dán sang trình soạn thảo không?
Phần xem trước hiển thị tên sách và tên tạp chí ở dạng nghiêng đúng như quy định. Khi dán vào trình soạn thảo, nên dùng cách dán giữ định dạng để phần nghiêng không bị mất. Nếu dán ở chế độ văn bản thuần, bạn sẽ phải bôi đen và bật lại chữ nghiêng bằng tay cho từng mục.
Công cụ có tự lấy thông tin từ mã DOI hoặc đường dẫn không?
Không. Đây là công cụ định dạng, không phải công cụ tra cứu, nên mọi trường đều do bạn nhập. Ô DOI chỉ để chèn liên kết vào cuối mục trích dẫn theo đúng chuẩn. Vì vậy hãy chép thông tin từ trang chính thức của bài báo, tránh chép lại từ bản trích dẫn của người khác vì lỗi sẽ nhân lên.
Danh mục tôi đã dựng có được lưu lại không?
Không. Toàn bộ danh sách chỉ nằm trong bộ nhớ của trang đang mở, tải lại trang hoặc đóng tab là mất. Công cụ không gửi dữ liệu lên máy chủ và không ghi vào bộ nhớ trình duyệt. Cách làm an toàn là cứ vài nguồn lại sao chép danh mục và dán vào tệp bài của mình.
Thụt lề treo cho danh mục tài liệu tham khảo làm thế nào?
Đây là thuộc tính đoạn văn nên phải chỉnh trong trình soạn thảo chứ không nằm trong chuỗi ký tự công cụ sinh ra. Bạn bôi đen toàn bộ danh mục rồi đặt kiểu thụt lề dòng đầu nhô ra, thường là nửa inch tương đương khoảng 1,27 xentimét, theo yêu cầu của APA và MLA.
Kết quả từ công cụ có chắc chắn đúng chuẩn không?
Công cụ áp dụng các quy tắc phổ biến nhất của từng chuẩn và xử lý sạch dấu câu thừa, nhưng vẫn nên rà lại lần cuối. Riêng Harvard không có một cơ quan ban hành duy nhất nên mỗi trường quy định một biến thể khác nhau, hãy đối chiếu với tài liệu hướng dẫn của khoa trước khi nộp bài.
Từ khóa liên quan
- tạo trích dẫn online
- công cụ tạo tài liệu tham khảo
- trích dẫn APA 7
- cách trích dẫn APA
- định dạng MLA 9
- trích dẫn Chicago
- trích dẫn Harvard
- trích dẫn IEEE
- trích dẫn Vancouver
- danh mục tài liệu tham khảo
- cách viết tài liệu tham khảo luận văn
- trích dẫn trong bài là gì
- trích dẫn nhiều tác giả
- et al là gì trong trích dẫn
- trích dẫn trang web
- trích dẫn bài báo khoa học
- trích dẫn sách tiếng Việt
- citation generator
- cách ghi nguồn tham khảo khóa luận
- trích dẫn tên tác giả Việt Nam
