Vẽ cây gia phả dòng họ theo đời, có vợ chồng, con riêng và in khổ lớn
Công cụ vẽ cây gia phả online này dành cho gia đình và dòng họ muốn ghi lại thế hệ trước khi thông tin bị quên: bạn nhập từng người với họ tên, giới tính, năm sinh, năm mất, ghi chú, chọn cha, mẹ và vợ hoặc chồng; công cụ tự xếp mọi người theo đời, đặt vợ chồng đứng cạnh nhau, treo các con dưới đúng cặp cha mẹ, kể cả khi một người có nhiều vợ hoặc con riêng từ cuộc hôn nhân trước. Cây được vẽ không chồng chéo, phóng to thu nhỏ được, lưu thành file JSON để mở lại hoặc gửi cho người trong họ, xuất ảnh PNG và PDF khổ A4 tới A0 để in treo ở nhà thờ họ.
Tính năng nổi bật
- Mỗi người có họ tên, giới tính, năm sinh, năm mất, ghi chú (ngày giỗ, nơi an táng, chức vụ…), cha, mẹ và một hoặc nhiều vợ/chồng
- Tự tính đời: người cao nhất là đời 1 (hoặc số đời bạn đặt nếu chỉ vẽ một chi), con đứng dưới cha mẹ một đời, vợ chồng cùng đời
- Vợ chồng đứng cạnh nhau nối bằng nét đậm; người có hai vợ thì vợ cả đứng bên trái, vợ sau bên phải, con của mỗi bà treo dưới đúng cặp
- Con riêng: người vợ hoặc chồng có con với người trước được vẽ cùng người phối ngẫu trước, con treo dưới cặp đó
- Bố trí theo nhánh: mỗi nhánh con chiếm một khoảng ngang riêng nên các thẻ không đè lên nhau
- Thêm con, thêm vợ/chồng, thêm cha, thêm mẹ ngay từ người đang chọn; chặn chọn con cháu làm cha mẹ để tránh vòng lặp
- Cảnh báo dữ liệu: năm mất trước năm sinh, cha mẹ sinh sau con, chọn nhầm giới tính cho cha hoặc mẹ
- Kéo để di chuyển, lăn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to; lưu và mở file JSON; tự lưu trên trình duyệt
- Xuất PNG và PDF khổ A4, A3, A2, A1, A0: đường nối và khung thẻ là nét vector, chữ tiếng Việt có dấu hiển thị đúng
Vì sao nên lập cây gia phả ngay từ bây giờ
Thông tin về ông bà, cụ kỵ thường chỉ nằm trong trí nhớ của vài người lớn tuổi trong họ. Mỗi lần một người ra đi là một phần ký ức gia đình mất theo: tên húy, ngày giỗ, nơi an táng, ai là con bà cả, ai là con bà hai. Một cây gia phả rõ ràng giúp con cháu biết mình thuộc chi nào, đời thứ mấy, xưng hô với họ hàng cho đúng, và giúp việc tổ chức giỗ chạp, tảo mộ, xây nhà thờ họ có cơ sở. Viết tay trên giấy khổ lớn thì khó sửa khi có người mới sinh hay khi phát hiện sai sót; phần mềm gia phả chuyên dụng thì nhiều khi phải trả phí hoặc phải đưa dữ liệu lên máy chủ của người khác. Công cụ này đủ đơn giản để người không rành máy tính cũng nhập được, và dữ liệu nằm trong tay bạn dưới dạng một file JSON.
Lợi ích khi sử dụng
- Ghi lại thế hệ trước khi thông tin bị thất lạc
- Con cháu biết mình thuộc đời nào, chi nào, xưng hô cho đúng
- Thể hiện rõ chính thất, kế thất và con của từng bà
- Sửa, bổ sung dễ dàng khi có người mới sinh, mới cưới
- In khổ lớn treo ở nhà thờ họ, gửi ảnh cho người ở xa
- Dữ liệu trong file JSON của riêng bạn, không cần tài khoản
Cách vẽ cây gia phả online
- 1Bấm Dữ liệu mẫu để xem một cây 5 đời làm ví dụ, hoặc bấm Xóa hết rồi Thêm người để bắt đầu từ thủy tổ của dòng họ bạn.
- 2Chạm vào một người trên cây để mở khung Sửa thông tin: nhập họ tên, giới tính, năm sinh, năm mất và ghi chú như ngày giỗ.
- 3Từ người đang chọn, bấm Thêm vợ/chồng, Thêm con, Thêm cha hoặc Thêm mẹ. Người mới được chọn ngay để bạn gõ tên.
- 4Với người có nhiều vợ hoặc chồng, sau khi thêm con hãy chọn đúng mẹ (hoặc cha) ở ô Mẹ, Cha của người con để con treo dưới đúng cặp.
- 5Đặt tên gia phả và số đời của hàng trên cùng. Bấm Lưu file JSON định kỳ để giữ bản sao an toàn.
- 6Chọn khổ giấy và bấm Tải PDF để in, hoặc Tải PNG để gửi qua Zalo, Facebook cho họ hàng.
Đời, chi, phái: những khái niệm cần thống nhất trước khi vẽ
Trong gia phả người Việt, thủy tổ là người đầu tiên được ghi nhận của dòng họ tại một vùng, thường tính là đời thứ nhất; con của thủy tổ là đời thứ hai, cháu là đời thứ ba, và cứ thế. Một dòng họ lớn chia thành các chi, mỗi chi bắt nguồn từ một người con của đời trên; chi lớn lại chia thành phái hoặc ngành. Cách gọi chi, phái, ngành mỗi nơi một khác, nên trước khi vẽ hãy hỏi các cụ trong họ cách gọi quen dùng và ghi vào phần ghi chú của người đứng đầu mỗi chi, ví dụ: Trưởng chi 2. Nếu bạn chỉ vẽ chi của mình, bắt đầu từ cụ tổ của chi chứ không phải thủy tổ, hãy nhập đúng số đời của cụ vào ô Đời của hàng trên cùng; cả cây sẽ được đánh số theo đời của dòng họ, không phải đánh lại từ 1. Theo cách gọi phổ biến, chín đời quanh một người (cửu tộc) gồm kỵ, cụ, ông, cha, bản thân, con, cháu, chắt, chút; cây gia phả giúp nhìn thấy ngay các quan hệ đó.
Công cụ xếp đời và đặt vị trí như thế nào
Mỗi người là một thẻ. Quan hệ cha mẹ và con được hiểu là con thấp hơn cha mẹ đúng một đời, vợ chồng thì cùng đời; công cụ đi theo các quan hệ này để tính đời cho cả họ, người cao nhất trong mỗi nhóm có liên hệ là hàng trên cùng. Người có cha hoặc mẹ trong cây được đặt dưới gia đình của cha mẹ mình. Người không có cha mẹ trong cây, thường là con dâu hoặc con rể, được đặt cạnh người phối ngẫu. Mỗi gia đình (một người cùng các vợ hoặc chồng của họ) cùng toàn bộ con cháu bên dưới chiếm một khoảng ngang riêng; các khoảng của anh chị em ruột đặt nối nhau, không giao nhau, nên hai thẻ không thể đè lên nhau dù cây có bao nhiêu nhánh. Đổi lại, cây rộng ra khá nhanh khi một đời có nhiều con; khi đó hãy dùng PDF khổ lớn hoặc chỉ vẽ một chi trên một file.
Nhiều vợ, nhiều chồng, tái giá và con riêng
Gia phả các đời trước thường có ông lấy hai, ba bà; công cụ đặt bà cả (người được nối đầu tiên) bên trái, các bà sau lần lượt bên phải. Thứ tự này theo thứ tự bạn nối vợ chồng, nên hãy nối bà cả trước. Con của mỗi bà được nhóm riêng theo đúng cặp ông bà: với bà đứng sát ông, đường nối con thả từ điểm giữa của cặp; từ bà thứ ba trở đi, bà không còn đứng sát ông nên đường nối con thả từ dưới thẻ ông và hai vợ chồng được nối thêm nét đứt. Các nhóm con được xếp từ trái sang phải giống thứ tự các bà. Khi một bà tái giá và có con riêng với chồng trước, hãy thêm người chồng trước làm chồng của bà (nút Thêm vợ/chồng khi đang chọn bà), rồi khi thêm người con riêng thì chọn cha là người chồng trước, mẹ là bà. Công cụ sẽ đặt người chồng trước đứng ra phía ngoài cạnh bà, và con riêng treo dưới cặp đó, tách biệt với con chung. Trong dữ liệu mẫu, bà Vũ Thị Hạnh là ví dụ cho trường hợp này. Ghi chú như Chính thất, Kế thất, Con riêng giúp người đọc hiểu nhanh mà không cần nhìn đường nối.
Khi hai người cùng có cha mẹ trong cây kết hôn với nhau
Đôi khi gia phả gồm cả họ nội và họ ngoại, hoặc hai nhánh của cùng một họ kết hôn với nhau. Lúc đó cả chồng và vợ đều đã có chỗ đứng dưới gia đình cha mẹ mình, nên công cụ không thể đặt họ cạnh nhau mà không phá vỡ nhánh của một bên. Thay vào đó, hai người được nối bằng nét đứt chạy bên dưới hai thẻ, còn con của họ được treo dưới nhánh của người cha (nếu không có cha trong cây thì dưới nhánh của người mẹ), theo lệ phổ biến ghi gia phả theo dòng cha. Nếu bạn muốn cây gọn hơn, hãy lập hai file riêng cho họ nội và họ ngoại, mỗi file chỉ nhập người vợ hoặc người chồng bên kia mà không nhập cha mẹ của họ.
Ghi năm sinh, năm mất và ngày giỗ
Ô năm sinh và năm mất nhận chữ tự do tới 30 ký tự, nên bạn ghi được 1925, khoảng 1880, Ất Sửu 1925 hoặc để trống nếu không rõ. Công cụ chỉ đọc con số đầu tiên có ba hoặc bốn chữ số để sắp xếp anh chị em theo tuổi và để cảnh báo khi năm mất trước năm sinh hay cha mẹ sinh sau con. Người có năm mất được vẽ viền xám để phân biệt với người còn sống. Ngày giỗ thường được tính theo âm lịch và là thông tin quan trọng nhất với nhiều gia đình; hãy ghi vào ô ghi chú, ví dụ: Giỗ 12/3 âm lịch, mộ ở nghĩa trang làng. Bật Hiện ghi chú trên thẻ để in kèm dòng này trên cây; ghi chú dài hơn khoảng 25 ký tự sẽ được rút gọn bằng dấu ba chấm trên thẻ nhưng vẫn giữ nguyên trong file JSON.
Lưu file JSON, gửi cho họ hàng và làm tiếp trên máy khác
Mọi thay đổi được tự lưu trong trình duyệt bạn đang dùng. Đó chỉ là bản nháp: xóa dữ liệu duyệt web hay đổi máy là mất. Hãy bấm Lưu file JSON sau mỗi buổi nhập, đặt file vào Google Drive, email hoặc USB. File JSON là văn bản thuần chứa danh sách người với các trường tên, giới tính, năm sinh, năm mất, ghi chú, cha, mẹ, vợ chồng; bạn gửi file này cho người khác trong họ, họ bấm Mở file JSON là thấy đúng cây và có thể bổ sung nhánh của mình rồi gửi lại. Khi nhiều người cùng sửa, hãy thống nhất một người giữ bản chính và gộp thay đổi, vì công cụ không tự gộp hai file khác nhau. File mở lại được kiểm tra: tham chiếu tới người không tồn tại bị bỏ, quan hệ vòng lặp (một người là tổ tiên của chính mình) bị cắt, quan hệ vợ chồng được làm cho đủ hai chiều; để file lạ không làm treo trình duyệt, mỗi người chỉ đọc tối đa 20 vợ/chồng và một nhánh dài quá 400 đời sẽ bị ngắt.
In cây gia phả khổ lớn: chọn khổ giấy nào
File PDF vẽ đường nối và khung thẻ bằng nét vector nên phóng to thế nào cũng sắc; chữ trong từng thẻ là ảnh độ phân giải khoảng 220 dpi theo kích thước in, đủ nét khi đứng đọc gần. Công cụ tự xoay giấy ngang hoặc dọc theo hình dạng cây và thu cả cây vừa một trang. Khi cây rộng, tên trên giấy A4 sẽ rất nhỏ; công cụ báo nếu chữ tên nhỏ hơn khoảng 5 pt để bạn chọn khổ lớn hơn. Cây khoảng ba bốn chục người in A3 là đọc được; cây đông hơn nên dùng A1 hoặc A0 và in ở tiệm in khổ lớn; nếu hàng đông nhất có quá nhiều người thì ngay cả A0 cũng chật, khi đó hãy tách mỗi chi một file. Ảnh PNG phù hợp gửi qua điện thoại; với cây rất rộng, trình duyệt giới hạn kích thước ảnh nên PNG có thể bị thu nhỏ, khi đó hãy dùng PDF.
Khác gì sơ đồ tổ chức và phần mềm gia phả chuyên dụng
Sơ đồ tổ chức công ty là cây một gốc, mỗi người có đúng một cấp trên. Gia phả khác hẳn: mỗi người có hai cha mẹ, có vợ hoặc chồng đứng cùng hàng, một người có thể có nhiều vợ hoặc chồng, và con phải treo dưới đúng cặp sinh ra mình. Vì vậy công cụ này dùng cách bố trí riêng cho gia đình chứ không dùng chung với công cụ vẽ sơ đồ tổ chức. So với phần mềm gia phả chuyên dụng, công cụ này không có phả ký dạng văn bản dài, không quản lý hình ảnh, mộ phần hay lịch giỗ tự động, và không đồng bộ nhiều người cùng sửa. Nó phù hợp để dựng nhanh khung gia phả, kiểm tra quan hệ cho đúng và in ra; khi dòng họ cần một hệ thống lưu trữ lâu dài, bạn có thể dùng file JSON làm nguồn dữ liệu ban đầu.
Quyền riêng tư khi chia sẻ gia phả
Gia phả chứa tên, năm sinh và quan hệ gia đình của nhiều người còn sống, kể cả trẻ em. Công cụ không gửi dữ liệu lên máy chủ; mọi thứ nằm trong trình duyệt của bạn và trong file bạn tự lưu. Trước khi đăng ảnh cây gia phả lên mạng xã hội, hãy cân nhắc bỏ năm sinh của người còn sống hoặc chỉ đăng phần các đời đã khuất. Nếu dùng máy tính chung, sau khi lưu file JSON hãy bấm Xóa hết để không để lại dữ liệu trên trình duyệt.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Công cụ vẽ cây gia phả này có miễn phí không?
Miễn phí, không cần đăng ký tài khoản, không giới hạn số lần xuất PNG, PDF hay lưu JSON.
Cây gia phả vẽ được tối đa bao nhiêu người?
Tối đa 2.000 người trong một file. Cây vài trăm người vẫn thao tác mượt trên máy tính; với cây rất lớn, nên tách mỗi chi một file để dễ in và dễ đọc.
Làm sao thêm vợ hai, vợ ba cho một người?
Chạm vào người đó, bấm Thêm vợ/chồng lần lượt cho từng người. Người được nối đầu tiên đứng bên trái, những người sau đứng bên phải. Nếu người vợ đã có trong cây, chọn họ ở ô Nối với người đã có rồi bấm Nối.
Con của bà hai bị treo dưới bà cả thì sửa thế nào?
Chạm vào người con, ở ô Mẹ chọn đúng bà hai. Con sẽ chuyển xuống dưới cặp ông và bà hai. Khi một người có nhiều vợ hoặc chồng, nút Thêm con chưa tự gắn người còn lại nên bạn cần chọn ở bước này.
Vẽ con riêng của vợ hoặc chồng thế nào?
Thêm người cha (hoặc mẹ) ruột của đứa con riêng làm vợ/chồng của người kia, rồi khi thêm đứa con thì chọn đúng cha và mẹ ruột. Công cụ đặt người phối ngẫu trước đứng phía ngoài và treo con riêng dưới cặp đó.
Đời của thủy tổ có phải luôn là 1 không?
Mặc định hàng trên cùng là đời 1. Nếu bạn chỉ vẽ một chi bắt đầu từ đời thứ 7 của dòng họ, nhập 7 vào ô Đời của hàng trên cùng, mọi hàng bên dưới sẽ tự đánh số 8, 9, 10…
Không biết năm sinh chính xác thì ghi thế nào?
Ghi gần đúng như khoảng 1900, hoặc ghi năm âm lịch như Canh Tý, hoặc để trống. Ô năm sinh, năm mất nhận chữ tự do; công cụ chỉ dùng con số ba hoặc bốn chữ số đầu tiên (nếu có) để sắp xếp và cảnh báo.
Vì sao không chọn được một người làm cha của người khác?
Danh sách cha mẹ đã loại chính người đó và con cháu của họ, vì chọn con cháu làm cha mẹ sẽ tạo vòng lặp vô lý. Ô Cha cũng ẩn người ghi giới tính nữ, ô Mẹ ẩn người ghi giới tính nam; nếu thiếu người cần chọn, hãy kiểm tra lại giới tính của họ.
Xóa một người thì con cháu của họ có bị xóa theo không?
Không. Chỉ người đó bị xóa; con của họ mất liên kết cha hoặc mẹ với người này nhưng vẫn ở trong cây. Nếu muốn xóa cả nhánh, hãy xóa từng người.
Tôi có thể mở file gia phả trên điện thoại không?
Được. Gửi file JSON qua Zalo hoặc email, mở trang công cụ trên điện thoại, bấm Mở file JSON và chọn file. Trên điện thoại, chụm hai ngón để phóng to cây, chạm vào người để xem và sửa.
Dữ liệu gia phả có được lưu trên máy chủ không?
Không. Dữ liệu chỉ lưu trong trình duyệt của bạn và trong file JSON bạn tự tải về. Không ai khác xem được trừ khi bạn gửi file hoặc ảnh cho họ.
In cây gia phả khổ A0 có rõ không?
Đường nối và khung thẻ là nét vector nên rất sắc; chữ trong thẻ được tạo ở khoảng 220 dpi theo cỡ in. Độ rõ phụ thuộc vào số người đứng trên hàng đông nhất: khoảng 50 thẻ trên một hàng in A0 khổ ngang thì tên còn cỡ chữ gần 5 pt, nhiều hơn nữa sẽ khó đọc và nên tách chi. Công cụ báo khi chữ quá nhỏ; hãy mở file PDF xem thử trên máy trước khi mang đi in.
Thẻ góc vuông và thẻ bo tròn khác nhau thế nào?
Thẻ góc vuông nền trắng là nam, thẻ bo tròn nền xám nhạt là nữ, thẻ bo vừa là giới tính khác hoặc chưa rõ. Viền đen là người còn sống (chưa ghi năm mất), viền xám là người đã mất.
Nét đứt trên cây nghĩa là gì?
Nét đứt nối hai vợ chồng không đứng cạnh nhau, thường vì cả hai đều đã có cha mẹ trong cây (ví dụ họ nội và họ ngoại cùng được vẽ). Nét đậm ngắn giữa hai thẻ là vợ chồng đứng cạnh nhau, nét xám là quan hệ cha mẹ và con.
Công cụ có tự sắp anh chị em theo thứ tự trưởng thứ không?
Có, nếu bạn nhập năm sinh: anh chị em cùng cha mẹ được xếp từ trái sang phải theo năm sinh tăng dần. Người không có năm sinh giữ thứ tự bạn đã thêm vào cây.
Có nhập danh sách từ Excel được không?
Công cụ nhập từng người qua form để chắc chắn quan hệ cha, mẹ, vợ chồng đúng. Nếu bạn có dữ liệu sẵn, có thể chuyển thành file JSON đúng cấu trúc (xem file JSON tải từ dữ liệu mẫu) rồi bấm Mở file JSON.
Cây quá rộng, xem trên màn hình rất nhỏ thì làm sao?
Dùng nút Phóng to hoặc lăn chuột để phóng to vùng cần xem, kéo để di chuyển. Khi in, chọn khổ giấy lớn hơn. Nếu dòng họ đông, tách mỗi chi một file và đặt số đời bắt đầu cho đúng.
Từ khóa liên quan
- vẽ cây gia phả
- vẽ cây gia phả online
- tạo cây gia phả online
- cây gia phả
- sơ đồ gia phả họ tộc
- sơ đồ gia phả
- mẫu cây gia phả
- cây gia phả dòng họ
- lập gia phả dòng họ
- phần mềm gia phả miễn phí
- cây gia phả 5 đời
- sơ đồ phả hệ
- gia phả họ Nguyễn
- in cây gia phả khổ lớn
- cây gia phả gia đình
- family tree tiếng Việt
- cách vẽ cây gia phả
- thủy tổ dòng họ
- phả đồ
- ghi chép gia phả
- cửu tộc