Tạo Bản Đồ Sao Theo Ngày Giờ Và Địa Điểm

Tính năng nổi bật

• Tính vị trí thật của 5.080 sao sáng tới cấp 6,0 (Yale Bright Star Catalog) theo ngày, giờ, múi giờ và tọa độ
• Có tuế sai trục Trái Đất từ năm 2000 tới ngày chọn, giờ sao theo chuẩn IAU 1982, kiểm thử với ví dụ trong sách Astronomical Algorithms
• Danh sách 34 tỉnh, thành phố Việt Nam có sẵn tọa độ, hoặc tự nhập vĩ độ, kinh độ cho bất kỳ nơi nào trên thế giới
• Đường nối và tên Latinh của 88 chòm sao (dữ liệu d3-celestial), lưới độ cao 30° và 60°, hướng Bắc, Nam, Đông, Tây
• Hai phép chiếu: stereographic giữ hình dạng chòm sao, phương vị đều giữ khoảng cách độ cao
• Cỡ chấm sao theo cấp sao, chọn số lượng sao (tới cấp 4,5; 5,0; 5,5 hoặc 6,0)
• 7 mẫu màu: Đêm đen, Xanh đêm, Trắng tối giản, Kem cổ điển, Đen vàng, Hồng tím, Màu sao thật theo chỉ số B−V
• Khổ A4, A3, 30 × 40 cm, vuông 30 × 30 cm; tiêu đề, dòng chữ phụ, ngày giờ, địa điểm, tọa độ; 4 kiểu phông tiêu đề có dấu tiếng Việt
• Xuất PDF vector (sao, đường, chữ đều là vector, nhúng phông) và PNG 150 hoặc 300 dpi có ghi DPI vào file
• Cảnh báo khi giờ chọn là ban ngày hoặc chạng vạng, tính bằng vị trí Mặt Trời

Vì sao tự tạo bản đồ sao thay vì đặt mua

Poster bản đồ sao là món quà kỷ niệm được ưa chuộng, nhưng nhiều nơi bán chỉ đổi màu một hình mẫu có sẵn, không tính bầu trời thật của ngày bạn chọn. Công cụ này tính toán thật: mỗi ngôi sao được đặt đúng độ cao và phương vị nhìn từ tọa độ bạn nhập, vào đúng phút bạn chọn, nên hai ngày khác nhau sẽ ra hai bầu trời khác nhau. Bạn tự chỉnh chữ, màu, khổ giấy, xem trước ngay và tải file in miễn phí, rồi mang ra tiệm in hoặc in tại nhà. File PDF là vector nên phóng to khổ lớn vẫn sắc nét. Không cần đăng ký, không để lại thông tin cá nhân.

Lợi ích khi sử dụng

• •Bầu trời được tính đúng cho ngày giờ và nơi bạn chọn, không phải hình mẫu chung
• •Tự thiết kế trong vài phút, xem trước ngay khi đổi chữ hoặc màu
• •File PDF vector in sắc nét cả khổ A3, 30 × 40 cm
• •Miễn phí, không đăng ký, không gửi thông tin ngày sinh hay địa chỉ lên máy chủ
• •Hợp làm quà cưới, kỷ niệm ngày yêu, chào đón em bé, tốt nghiệp
• •Dữ liệu sao và chòm sao từ nguồn mở có ghi rõ giấy phép

Cách tạo bản đồ sao

1. 1Chọn ngày, giờ và múi giờ của khoảnh khắc muốn lưu lại (Việt Nam là UTC+7).
2. 2Chọn tỉnh, thành phố, hoặc chọn Nơi khác rồi nhập vĩ độ, kinh độ; sửa tên địa điểm sẽ in trên poster.
3. 3Nhập tiêu đề và dòng chữ phụ, chọn phông tiêu đề và có in tọa độ hay không.
4. 4Chọn mẫu màu, khổ giấy, phép chiếu, số lượng sao, bật tắt đường nối chòm sao, tên chòm sao, lưới, hướng và khung viền.
5. 5Xem trước bên phải, kiểm tra cảnh báo ban ngày nếu có.
6. 6Bấm Tải PDF để có file vector in mọi khổ, hoặc chọn độ phân giải rồi bấm Tải PNG.

Bản đồ sao được tính như thế nào

Mỗi ngôi sao trong danh mục có tọa độ xích đạo: xích kinh (giống kinh độ trên bầu trời) và xích vĩ (giống vĩ độ), đo cho mốc năm 2000. Bước đầu, công cụ đổi ngày giờ bạn chọn sang giờ quốc tế UTC theo múi giờ, rồi ra số ngày Julius. Bước hai là tuế sai: trục Trái Đất quay chậm như con quay, mỗi năm làm tọa độ sao dịch khoảng 50 giây cung, nên tọa độ năm 2000 được hiệu chỉnh về đúng ngày chọn theo công thức IAU 1976. Bước ba tính giờ sao địa phương, tức góc quay của bầu trời so với kinh tuyến nơi bạn đứng, từ giờ sao Greenwich và kinh độ. Bước bốn đổi tọa độ xích đạo sang tọa độ chân trời: độ cao (bao nhiêu độ trên đường chân trời) và phương vị (hướng tính từ Bắc qua Đông). Sao có độ cao âm nằm dưới chân trời nên bị bỏ. Cuối cùng, vị trí được chiếu xuống mặt phẳng tròn với thiên đỉnh ở tâm. Các công thức theo sách Astronomical Algorithms của Jean Meeus và đã được kiểm bằng các ví dụ trong sách.

Vì sao Đông nằm bên trái trên bản đồ sao

Bản đồ thông thường nhìn mặt đất từ trên xuống nên Bắc ở trên, Đông ở bên phải. Bản đồ bầu trời thì ngược lại: bạn nằm ngửa nhìn lên trời, đầu hướng về phía Bắc, lúc đó phía Đông nằm bên tay trái. Vì vậy trên poster, chữ B ở trên, N ở dưới, Đ bên trái và T bên phải. Nếu muốn đối chiếu với bầu trời thật, hãy cầm poster giơ lên cao, xoay sao cho chữ B chỉ về phía Bắc. Tâm vòng tròn là thiên đỉnh, điểm ngay trên đỉnh đầu, còn mép vòng tròn là đường chân trời. Sao càng gần mép càng thấp, dễ bị nhà cửa, cây cối che hoặc bị mờ do lớp khí quyển dày. Ở Việt Nam, sao Bắc Cực nằm thấp phía Bắc, cao khoảng bằng vĩ độ nơi bạn đứng: khoảng 21° ở Hà Nội, 16° ở Đà Nẵng và 11° ở TP. Hồ Chí Minh.

Cấp sao và cỡ chấm trên poster

Độ sáng của sao đo bằng cấp sao (magnitude): số càng nhỏ càng sáng, mỗi cấp chênh nhau khoảng 2,5 lần. Sao Thiên Lang (Sirius), sao sáng nhất bầu trời đêm, có cấp −1,46; sao Chức Nữ (Vega) khoảng 0; sao Bắc Cực khoảng 2. Ở nơi trời tối, không có đèn, mắt thường thấy được tới cấp 6, tương đương vài nghìn sao trên toàn bầu trời; ở thành phố lớn chỉ thấy tới cấp 3 hoặc 4. Danh mục Yale Bright Star Catalog gồm hầu hết sao sáng hơn cấp 6,5; công cụ dùng 5.080 sao tới cấp 6,0. Mỗi lúc chỉ khoảng một nửa số này ở trên đường chân trời, thường 2.300 đến 2.600 sao. Cỡ chấm tăng theo độ sáng nên sao sáng nổi bật, sao mờ thành lớp bụi nhỏ. Mục Số sao cho phép lọc bớt: chọn Ít (tới cấp 4,5) cho poster thoáng, các chòm sao dễ nhận ra; chọn Rất nhiều (tới cấp 6,0) để giống bầu trời ở vùng núi.

Stereographic hay phương vị đều: chọn phép chiếu nào

Bầu trời là nửa mặt cầu nên muốn vẽ lên giấy phẳng phải dùng một phép chiếu, và phép chiếu nào cũng làm méo một thứ gì đó. Phép chiếu stereographic giữ đúng góc và hình dạng nhỏ: chòm sao gần chân trời vẫn đúng hình, nhưng bị phóng to hơn chòm sao gần thiên đỉnh, vùng gần mép bản đồ giãn ra. Đây là phép chiếu dùng trong planisphere (đĩa tìm sao) và phần lớn poster bản đồ sao. Phép chiếu phương vị đều (azimuthal equidistant) giữ đúng khoảng cách từ tâm: vòng độ cao 30° và 60° cách đều nhau, đọc độ cao dễ hơn, nhưng chòm sao gần chân trời bị bè ngang. Với poster trang trí, stereographic thường đẹp hơn vì chòm sao quen thuộc như Thiên Yết, Lạp Hộ giữ hình. Bật Lưới độ cao để thấy sự khác nhau: ở stereographic, vòng 60° nằm gần tâm hơn so với phương vị đều.

Giới hạn của mô phỏng: những gì không có trên bản đồ

Công cụ là mô phỏng thiên văn gần đúng, đủ chính xác cho poster nhưng không thay phần mềm thiên văn chuyên dụng. Phần đã tính: tuế sai, giờ sao, tọa độ chân trời. Phần bỏ qua: chương động (dao động nhỏ của trục, dưới 20 giây cung), quang sai ánh sáng (khoảng 20 giây cung), chuyển động riêng của sao từ năm 2000 (rất nhỏ với hầu hết sao) và khúc xạ khí quyển (làm sao sát chân trời trông cao hơn khoảng nửa độ). Tổng sai lệch dưới 0,1 độ, nhỏ hơn cỡ một chấm sao trên poster A4. Bản đồ không vẽ Mặt Trăng, các hành tinh như sao Kim, sao Mộc, sao chổi hay dải Ngân Hà, vì vị trí của chúng thay đổi nhanh và cần mô hình riêng. Nếu giờ bạn chọn là ban ngày, công cụ cảnh báo, vì thực tế không ai nhìn thấy sao lúc đó, dù bản đồ vẫn vẽ đúng các sao nằm sau bầu trời sáng.

In poster bản đồ sao: khổ giấy, độ phân giải và chất liệu

File PDF tải về có sao, đường nối và chữ đều là hình vector, phông chữ được nhúng nên tiếng Việt có dấu không bị lỗi ở tiệm in. Đây là lựa chọn tốt nhất khi in khổ lớn như A3 hay 30 × 40 cm. Ảnh PNG 300 dpi phù hợp in ảnh hoặc đăng mạng xã hội: khổ A4 cho ảnh 2480 × 3508 điểm ảnh, khổ 30 × 40 cm cho 3543 × 4724 điểm ảnh. Trên điện thoại, trình duyệt giới hạn kích thước ảnh nên công cụ có thể tự hạ độ phân giải và báo cho bạn biết; khi đó nên dùng PDF. Mẫu nền tối như Đêm đen, Xanh đêm in đẹp nhất trên giấy ảnh bóng hoặc giấy mỹ thuật dày, máy in phun; nền trắng tối giản in laser cũng ổn. Khi in, chọn tỉ lệ 100% hoặc Actual size để không bị co. Khung tranh 30 × 40 cm là cỡ phổ biến ở các cửa hàng khung, khổ A3 và A4 dễ tìm khung có sẵn.

Nguồn dữ liệu và giấy phép

Vị trí sao lấy từ Yale Bright Star Catalog, ấn bản thứ 5 (Hoffleit và Warren, 1991), một danh mục thiên văn thuộc phạm vi công cộng do Trung tâm Dữ liệu Thiên văn của NASA phân phối. Công cụ giữ số hiệu HR, xích kinh và xích vĩ J2000, cấp sao thị giác V và chỉ số màu B−V của 5.080 sao sáng hơn hoặc bằng cấp 6,0. Đường nối 88 chòm sao (chòm Rắn gồm hai phần tách rời, Đầu Rắn và Đuôi Rắn) cùng tên Latinh và vị trí đặt tên lấy từ thư viện d3-celestial của Olaf Frohn, phát hành theo giấy phép BSD-3-Clause; bản quyền và điều khoản giấy phép được ghi đầy đủ trong file SOURCES.md đặt cạnh dữ liệu trên website. Dữ liệu được tải về và lưu thành một file JSON khoảng 190 KB trên máy chủ của Tấn Phát Digital, trình duyệt của bạn chỉ tải file này, không gọi dịch vụ bên ngoài. Hình nối chòm sao có nhiều phiên bản khác nhau giữa các sách và phần mềm, nên có thể khác chút ít với hình bạn từng thấy.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Từ khóa liên quan

• tạo bản đồ sao
• bản đồ sao
• bản đồ sao theo ngày sinh
• bản đồ sao online
• tạo bản đồ sao miễn phí
• star map
• poster bản đồ sao
• tranh bản đồ sao
• bầu trời đêm ngày sinh
• bầu trời sao ngày cưới
• quà tặng bản đồ sao
• in bản đồ sao
• bản đồ chòm sao
• bầu trời đêm theo ngày
• xem bầu trời ngày sinh
• tạo star map
• bản đồ sao kỷ niệm
• bản đồ sao pdf
• bản đồ bầu trời
• vị trí các ngôi sao theo ngày
• tranh chòm sao
• bản đồ sao a4